Page 134

فتوحات اسلامی (۱۲۱) بیان واقعه جلولا لشکر قرار بده اگر خدایتعالی کفار را شکست داد او را بر سواد و جبل مقرر نما سعد فرموده حضرت عمر رضی الله عنه را بجا آورده باشم را بجلولا فرستاد چون باشم به بابل رسید کشتمنان بلاد مصالحه نمودند بهینصورت که در بدل صلح جزیه مبی را از درهم قرش نمایند باشم بند قاشان را پذیرفته بقصد تا ئیکہ بجلولا رسیده محاصره نمودند کفار را در نها نیمتوانستند که خارج شوند هر وقت که اراده بر آمدن را می نمودند مسلمانان ایشانرا ممانعت میکردند به این طبق مدت هشتاد روز گذشت یزدجرد بهمراهی و از جانب سعه بمسلمانان معاونت میرسید بالاخره آتش نفاق و مخالفت در بین شان شعله ورگشته بیرون شدند و با دخداوندی عادسان بر ایشان وزیده عالم را تیره و تار ساخت که شهر را نمی دیدند و سواران شان بخندقها افتاد نا چاراً برای آمد سواره ان خود در خندق راهی ساخته حصار را خراب کردند چون این خبر بمسلمانان رسید بمقابل شان ایستاده چنان مقاتله شدیدی نمودند که مانند آن دیده نشده بود درینوقت قعقاع خود را بدرب خندق سانیده شخصی را امر نمود که ندا کند ای مسلمانان اینک امیر شما داخل خندق گردیده متصرف شده است بشتابید و خود را به امیر خود رسانید پیش از انکه بین شما و امیر شما دشمنان حایل گردیده مانع وصول تان بشوند سبب ندا کردن این بود که مسلمانان قوی گشته حمله نمایند ناگاه مجاهدین غیور بقعقاع پیرن در حینیکه درب خندق را گرفته بود رسیدند و شکست دادند مشرکان را و آنها بطرف راست و چپ فتادند یعنه خارهای که برخندقها گنده نموده بودند هلاک شدند و جفا پایان شان هم کاملاً تلف شدند بنابران پیاده رو بگریز نهادند مسلمانان تعقیب شانرا نموده بجز اندکی نجات نیافتند عده مقتولین شان در ین روز صد هزار بود که تمام معرکہ و اطراف و جوانب پر شده بود ازین جهتہ بواقعه جلولا یعنی حادثہ بزرگی کہ دران کشتہ بسیار شده بود موسوم شد قعقاع در طلب منهزمین تا خانقین رفت ـ چون خبر ہزیمت اہل فارس به یزدجرد رسید بجانب رئی رفته خسر سنوم را در حلوان خلیفه ساخت قعقاع ہم با لشکر اسلام جانب حلون متوجہ شد خسر سنوم ضرابی کہ رئیس کشتمندان بود بمحاربه مسلمانان بیرون شدند زینبی مقتول و خسر سنوم گریخته حلوان متصرف مسلمانان آمد قعقاع در آنجا اقامت گزوه تا زمانیکه سعد بکوفه امد بعد قباد را کہ صلاحر سہانی بود عوض خود خلیفه ساخته نزد سعد رفت و خبر فتح را بحضرتم عمر رضی الله عنه نوشته استد عای اجازه تعقیب کفار را نمودند کہ حضرت عمر رضی الله عنه اجازه نداده فرمود کہ من مایل بود م بین سواد و جبل سدی باشد تا دشمنان بار سفی خانیقین قریه یست در نزدی که او واقعه جلولا بوهم از جانب بغداد و شهرقین روم و یک قریه و خانقاه بود گویند شهریست در سواد عراق و انهم جلولاست م م م