Page 1103

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۵۱۰) در سیرت حضرت علی مرتضیٰ رضی اللہ تعالیٰ عنہ بن حارث بن عبدالمطلب اسلام آورده و هجرت نمود در مدینه منوره در زمان آنحضرت صلی الله علیه وسلم وفات کرد رضی اللہ عنہا و در اسلام و صحبت شان شکی نیست اما ابوطالب اسلام آوردن او معلوم نشده بعضی گفته اند وی را هجرتی نبوده زیرا طالب بروز همراه کفار قریش بمحاربه بر آمده بود خبر آن معلوم نشد علی رم را حق تعالیٰ علم بسیار و کشف معلومات عطا کرده بود ابوطفیل گفت نزد علی رم حاضر شدم که خطبه میخواند و میگفت از کتاب خدائی از من سوال کنید قسم بخدا هر آیت را از آیات میدانم که در شب نازل شده یا بروز در همواری نازل شده یا بکوه اگر بخواهید تنها از تفسیر یک سوره فاتحه هفتاد شتر بار میگردانم زیرا که آنحضرت صلعم که آنحضرت آم فرمودند انا مدینة العلم وعلی بابها یعنی من شهرستان علمم و علی دروازه آن شهر را از دروازه آن داخل شوید ابن عباس رضی اللہ عنہا گفته علم علی از علم رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم و علم رسول آم از علم حق تعالیٰ نسبت علم من و باقی با نسبت بعلم علی رم نسبت قطره بهفت دریا است و گفته شده که عبداللہ بن عباس از فراق امیرالمومنین چنین گریست که چشم او از کار رفت و می گفت بعلی رضی اللہ عنہ را نه حصه از علم داده شده بود و در حصه دیگر هم با مردم شریک بود معاویه رم مسائل را بحضور علی فرستاد بجواب میخواست علی رضی اللہ عنہ هر چه سوال می شد جواب کرده میفرستاد چون خبر فوت علی رم بمعاویه رم رسید گفت فقه و علم بموت وی فوت گردید عمر بن الخطاب رضی اللہ عنہ از مسئله کشکلی که ابوالحسن در ان حاضر نبودی پناه میخواست چنانچه در عهد مشهور بود که چون شکلی پیش آمدی که او را کاشف نبودی میگفت قضية لا اباحسن لہا آیا بنیت علیت رضی اللہ عنہ از خطابه سید خدانیا در اصحاب بنی صلی اللہ علیہ وسلم کسی اعلم علی عالم تر نبود گفت بجز یم از علی موسی عالم تر بود فضائل علی رم بسیار است فضائل آن مردان جمع کرده ثابت نمود جامع تر او صاف و آن چیزی است که ضرار صدائی در وقت سوال نمودن معاویه رم توصیف کرده است معاویه رم گفت یا ضرار علی رضی اللہ را بمن صفت نمای ضرار گفت ای خلیفه دست از من بدار و مراعفو فرمای معاویه رم