Page 1092

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۴۹۹) در سیر حضرت عثمان ذی النورین رضی الله تعالی عنهم ازین مسئله کدام عیب راجع بعثمان رضی الله عنه میشود بلکه عین عدل و انصاف بود دیگر این که طعن میزدند که عثمان رضی الله عنه خویشاوندان خود را هر جا حاکم میکرد این مسئله هم موجب طعن نیست زیرا وی باجتهاد خود آنها را عادل میدانست و نمیدید که در اظهار عدل باوی موافقت دارند اگر عدل نکرده باشند و خلاف رای عثمان ره سلوک نموده باشند و عثمان رضی الله عنه را بظلم نرسیده عثمان درین اجتهاد خود مورد طعن نمیشود همچنین جمیع کارهای که عثمان ره بقصد عدالت مشعر مود از راه اجتهاد مجتهد اگر در امری خطا شود ماجور است مورد طعن و شنیع نیست چنانچه مذاهب اهل سنت و جماعت است چون منافقین حضرت عثمان رضی الله عنه را محاصره کرده کشتند بعد از ان مردمان و کسانیکه کشنده عثمان رضه بودند به علی بن ابی طالب بیعت کردند فتنه در میان صحابه رض واقع گردید بعلی گفتند تا بیعت نمیکنیم تا اینکه قاتلان عثمان ره را بما تسلیم نمائی که از یشان قصاص گیریم علی رض فرمود اول بیعت نمائید بعد از ان قاتلان او را تعقیب نموده بمطابق شرع از انها قصاص میگیرم قبل از بیعت قصاص گرفتن دشوار است زیرا با انها قبیله و عشیره شان جمع شده فتنه برپا میشود سبب اختلاف که باعث بر مقاتله صفین و جمل گردید همین بود که دو فرقه شدند هر یک مدعای خود دلایل و براهینی اثبات مینمودند در نزد بعضی دلائل معارضه کرد خود را از هر دو فریق کوشه گرفته مانند سعد بن ابی وقاص و عبدالله بن عمر و اسامة بن زید و محمد بن سلمة و مغیرة بن شعبه رضی الله عنهم امریبان مردمان پوشیده ماند تا زمانه ائمه اربعه بعد آنها به حجت ها و براهین نظر کرده حقانیت علی کرم الله وجهه ظاهر گردید و خطار طرف دیگر اجتهادی بود در خطار خود گنه گار نمیشود زیرا که انحضرت صلی الله علیه وسلم فرموده کسیکه در امری اجتهاد نمود بحق برسد برای وی دو اجر و کسیکه خطا بنمود یک مزد است پس حکم بگنه گازی یکی از ینها جائز نیست از همین سبب اهل سنت و و جماعت از مشاجرات که در بین اصحاب رض و تابعین واقع شده صرف نظر کرده سکوت نمودند و اختلاف آنها را به بهترین مجلی و محمل