{"book":"adl1163","page":1092,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (۴۹۹) در سیر حضرت عثمان ذی النورین رضی الله تعالی عنهم\nازین مسئله کدام عیب راجع بعثمان رضی الله عنه میشود بلکه عین عدل\nو انصاف بود دیگر این که طعن میزدند که عثمان رضی الله عنه\nخویشاوندان خود را هر جا حاکم میکرد این مسئله هم موجب طعن نیست\nزیرا وی باجتهاد خود آنها را عادل میدانست و نمیدید که در اظهار\nعدل باوی موافقت دارند اگر عدل نکرده باشند و خلاف رای\nعثمان ره سلوک نموده باشند و عثمان رضی الله عنه را بظلم نرسیده عثمان\nدرین اجتهاد خود مورد طعن نمیشود همچنین جمیع کارهای که عثمان ره بقصد\nعدالت مشعر مود از راه اجتهاد مجتهد اگر در امری خطا شود ماجور است\nمورد طعن و شنیع نیست چنانچه مذاهب اهل سنت و جماعت است چون\nمنافقین حضرت عثمان رضی الله عنه را محاصره کرده کشتند بعد از ان\nمردمان و کسانیکه کشنده عثمان رضه بودند به علی بن ابی طالب بیعت کردند\nفتنه در میان صحابه رض واقع گردید بعلی گفتند تا بیعت نمیکنیم تا اینکه\nقاتلان عثمان ره را بما تسلیم نمائی که از یشان قصاص گیریم علی رض فرمود\nاول بیعت نمائید بعد از ان قاتلان او را تعقیب نموده بمطابق شرع\nاز انها قصاص میگیرم قبل از بیعت قصاص گرفتن دشوار است\nزیرا با انها قبیله و عشیره شان جمع شده فتنه برپا میشود سبب اختلاف\nکه باعث بر مقاتله صفین و جمل گردید همین بود که دو فرقه شدند\nهر یک مدعای خود دلایل و براهینی اثبات مینمودند در نزد بعضی\nدلائل معارضه کرد خود را از هر دو فریق کوشه گرفته مانند سعد بن\nابی وقاص و عبدالله بن عمر و اسامة بن زید و محمد بن سلمة و مغیرة\nبن شعبه رضی الله عنهم امریبان مردمان پوشیده ماند تا زمانه ائمه\nاربعه بعد آنها به حجت ها و براهین نظر کرده حقانیت علی کرم الله وجهه\nظاهر گردید و خطار طرف دیگر اجتهادی بود در خطار خود گنه گار نمیشود\nزیرا که انحضرت صلی الله علیه وسلم فرموده کسیکه در امری اجتهاد\nنمود بحق برسد برای وی دو اجر و کسیکه خطا بنمود یک مزد است پس\nحکم بگنه گازی یکی از ینها جائز نیست از همین سبب اهل سنت و\nو جماعت از مشاجرات که در بین اصحاب رض و تابعین واقع شده\nصرف نظر کرده سکوت نمودند و اختلاف آنها را به بهترین مجلی و محمل","chars":1829,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/01092.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/1092","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/1092","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}