Page 1014

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۴۲۱) حسن سیرت عمر (رض) هر کس شخصی را بکشد و دوستی خویشاوندی خود بموضع عامل نماید آن شخص خدا و رسول و مسلمانان خیانت کرده باشد دیگر شخصی فاجر را بداند که فاجر است و بجای عامل مقرر نماید نیز همچنین است و چون مسلمانان سواد عراق را فتح نمودند امیر المؤمنین عمر رضی الله عنه بگفتند این ولایتها به قهر و غلبه فتح گردیده است بر فارس غازیان و غانمان تقسیم شود امیر المؤمنین فرمود مسلمانانی که بعد از شما بیایند به آنها چه برسد از ان میترسم که میان شمایان در خصوص آنها فساد پیدا شود و بکدیکر مقاتله بنماید امر فرمود که اهل سواد را بار اضی شان مقرر دارند و بروسرشان جزیه تجویز کنند و بار اضی شان خراج بگذارند و بین مسلمانان حاضرین تقسیم ننمود تا بمسلمانان بعد نیز برسد و بهره در گیرد و چون عمر رضی الله عنه به شهر مکه بجهت حج قدوم آورد بعض مردم از دست ابو سفیان عرض کردند که آب را بند کرده بمردم نمیرسد امیر المؤمنین دره خود در دست گرفته بسر آب آمد دید ابو سفیان سنگهای بسیار بر آب مانده است با بوسفیان فرمود این سنگها را بردار دو سنگ برداشت باز فرمود ابو سفیان دو سنگ دیگر برداشت ملائیکه پنج سنگ یا شش سنگ را برداشت بعد امیر المؤمنین محرم شریف آمد و گفت الحمد لله الذی جعل عمراً یأمر ابا سفیان ببطن مکة فیطیعه از امام حسن بصری روایت است که بدروازه امیر المؤمنین عمر رضی الله عنه سهیل بن عمرو حارث بن هشام و ابو سفیان بن حرب و جماعه از رئسیان قریش حاضر آمدند و صہیب و بلال و جماعه از همین غلامان آزاد کرده که در غزوه بدر حاضر بودند بدروازه آمدند از طرف عمر رضی الله عنه بدین غلامان اذن دخول آمد و بدان رئسیان اذن نیامد ابو سفیان گفت چنین روز را گاهی ندیدم که این غلامان بدر بار اذن یابند و ما بان متروک گردیم بطرف ما التفات نشود سهیل بن عمرو که عاقل تر شان بود روی بدیشان کرده گفت بروی شمایان غضب مشاهده میکنم این امر جای غضب نیست بنفسها خود بغضب شوید همین غلامان و شمایان باسلام خواند شدید آنها شتاب نموده اجابت کردند و اسلام آوردند شمایان تاخیر نمودید در قیامت حال شما چه خواهد بود که همین غلامان پیش خواسته شوند و شما متروک گردید و در روایتی آمده است که هرگاه حال شما در وازه عمر رضی الله عنه [margin] عمر در نیا بمقداری عمر میکرد بدینجهد رسانید که در شهر مکه عمر بر ابو سفیان حکم میکند و ابو سفیان از اطاعت نامبرده طفره نمیکند ابو سفیان در سابق رئیس هر مکی که بود که همه فرمانبر تاج وی بودند. [/margin]