Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ( ٦٠ ) سال اول ـ مجله کابل شماره ( ٩ )
تاریخ این حکمداران لایق از دلچسپ ترین وقایع و افتخارات تاریخی افغانستان است .
در طی دورۀ مغول در افغانستان ، حکومتهای هندوستان مجبور بودند مثل دورهٔ ظهور اسلام تا تشکیل دوام غزنوی همیشه جلوگیری حمله های تورکتازان و مهاجمین هند را از پاحتیای مرکزی خواهش نمایند، و پاحتیا دایما از ین رقابت ها حسن استفاده مینمود . در اختتام دورۀ تیمور به درهمات ازبك ها و فارسی ها تا صفحات پختیای جنوبی رسیدند ولی صرصر اینحوادث در قلاع سنگین پاحتیای مرکزی تاثیری ننمود. ظهور دولت هو تکیه در پختیای جنوبی سبب شد پاحتیای مرکزی بامداد عساکر بغرض تسخیر مملکت فارس به پردازد . نادر شاه ترکمان نیز خیبر را در پاحتیای شمالی با مشکلات زیادی عبور نمود. در ظهور دولت ابدالیه در پاحتیای جنوبی که مملکت بتوحید اداره مجدداً رونق آمد ، پاحتانه های مرکزی در رکاب قهرمان قرن مجده احمد شاه فاتح هند ، نهرهای هند را عبور و قصور سلاطین مغول را اشغال نمودند.
در تمام این اعصار در پاحتیای مرکزی زبان ملی همان زبان مستقل پشتو بوده و تنها نفوذ اسلام و رسمیت زبان فارسی کوهستانی در دربارهای افغانستان و مراودات با هند لغات عرب و فارسی و هندی را در آن ادخال نمود . عایدات ولایت پاحتیا عبارت از گمرکاتی بود که در دورهٔ فترت افغانستان از کاروانهای تجارتی گرفته ، وطرق مواصله تجار تورکستان ، چین ، فارس را با تجارت هندوستان آزاد میگذاشتند . تجارت خود پختانه ها با هندوستان عبارت از اصدار امتعه خام افغانستان و ایراد منسوجات هندی بود . اما مطالعه در عادات و اخلاق ، رسوم و جرگه ها ، جنگ و صلح ، شعر و موزيك اين پاك ترين عناصر آریانهای افغانستان محتاج مجلدی مستقل است . علی العجاله راجع بتاريخ سیاسی آنها با ایستی فهمید : ــ ولایت قدیم و قویم پاحتیا بعد از قرن هجده در اثر پالیسی دولت بریتانیا با طور عجیب و حيرت آوری پارچه پارچه و متلاشی گردید ، بنوعیکه
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.