Machine transcription
صفحه (٥٠) سال اول ـ مجله کابل شماره (٦)
متعددی بوده از نفایس معماری هرات حساب میشد ، مسجد و مدرسه مربوط
باین مصلی را ملکه محبوب هرات گوهر شاد در عهد شاهرخ بنا کرد ، بقول
بار تولد از دیدن بزرگی وظرافت گنبد ومحرابهای این مسجد وتنوع وتزئینات
او مستر آیت G.E.Yate ومسیو فریه اظهار شگفت کرده اند ، همین ملکه
بود که مسجد واقع در جهت جنوب روضة ثامن الائمه را در شهر مشهد اعمار
نمود ، ومستر فرزر J.B.Fraser مسجد گوهرشاد را در مشهد عالیترین عمارتی
میداند که در تمام مملکت فارس دیده است .
بعد از انقراض سلسله تیمور واستقرار شاهی بيك ازبك « ۹۲۳ ه » هرات
رو بخرابی رفت . شنهشاه اسمعیل صفوی فارس بعد از يك سال شهر هرات
را اشغال ونفوس زیادی را بقتل رسانید ، در عهد شاه طهماسب و شاه عباس
صفوی « ۹۰۰ ـ ۹۳۰ ـ ٩٥٨ ـ ۱۰۳۸ ه » ازبكها مکرر بهرات تاخته واستیلا
جستند ، مدافعات صفوی ها وهجوم ازبك ها بی نهایت اسباب خرابی هرات
گردید ، عباس شاه صفوی مجبور شد رباطهائی در سرراه یورش ازبکان برای
اقامه محافظین عسکری تعمیر نماید که هنوز آثار آن باقیست . سلطه و نفوذ
صفویها تا سال ۱۱۲۹ هـ در هرات طول کشید .
ابدالیان افغان از سال ۱۱۲۹ ه صفوی ها را از آریانه کشیدند و در ۱۱۳۵
مضافات خاف را مسترد نمودند ومشهدرا در محاصره گرفتند . در سال ١١٤٤هـ
نادر شاه افشار از رقابت بعضی اقوام افغان با ابدالیان هرات استفاده کرده و
در نتیجه امداد آنها هرات را اشغال نمود ، بعد از قتل نادرشاه ترکان ، ابدالیان
هرات را مسترد نمودند و برخراسان استیلا جستند . ازین به بعد است که
محاربات ملی افغان ها با فارسها در سر زمین هرات آغاز می نماید ، تاریخ از سال
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
