Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه (٤٨) سال اول - مجله کابل شماره (٦)
وطاحونه ( آسیا ) وسه صدو پنجاه و نه مدرسه و خانقاه و چهار صدو چهل و چند
هزارخانه مردم نشین بود . یاقوت حموی که در اوایل قرن هفت هجری (٦٠٧) هرات
را زیارت مینمود ، بسی مفتون بساتین و عمرانات او گردیده و می گوید این شهر
شهیر از ثروت وکمال ، علما وفضلامالامال است. واقعاً مدارس هرات بود که امثال فخر
رازی را در مهد فضلیت خویش میپرورید . پارچه های هرات که زربفتی و دارای تصاویر
گوناگون بود از انفس نفایس آسیا بشمار میرفت حتی همین صنعت نفیس بود که
در دور مغول دوباره باعث بعد از فنای شهر هرات گردید یعنی مغول بعد از
انهدام هرات پارچه هایش را پسندیده وامر بتعمیر دوباره شهر نمود .
در آخرین محارباتی که از اواخر قرن پنج تا اوائل قرن ششم هجری بین
سلاطین خوارزم وغور مشتمل بود، علا الدین محمد خوارزم شاه معروف . در
عهد دولت : ـ سلطان مشرقین وشهنشاه مغربین، محمود بن محمد بن سام بن حسین،
آخرین پادشاه غوریه ، در حین محاصره هرات بشهر آب بست و برج خاکستر را بباد
دادوبقول ابن اثیر این مسافرت خوارزم شاه مصادف با سال ٦٠٣ هـ بود در یکی ازین
محاربات عطا ملك جوینی صاحب جهان کشا بتاراج و بربادی بادغیسات از تطاول
خوارزمیان نیز توضیحاتي ميدهد. در سال ٦١٦ هـ = ١٢٢١ عیسوی تولی پسر
چنگیز خان هرات را بمصالحه اشغال کرد و سوای اعدام يك قول اردو « ١٢٠٠٠ »
عساکر محافظ هرات دیگر ضرری بشهر و شهريان نرسانید، ولی در سال آینده
هرات عصیان نمود ، مغول ششماه بمحاصره پرداخته عاقبت شهر را شکافتند واز
فرط خشم و افتراس آن شهر معظم وزیبا را بخاك سياه نشاندند . بعد از چنگیز
اوغدی خان پسر او « ٦٢٤ ـ ٦٣٩ هـ » بعلت پسندیدن پارچه های زربفتی هرات
امر بتعمیر شهر جديدی داد و هراتیان بقية السيف مغول از هر طرف شتافته آهسته
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.