{"book":"adl0986","page":372,"text":"صفحه (٤٨) سال اول - مجله کابل شماره (٦)\n\nوطاحونه ( آسیا ) وسه صدو پنجاه و نه مدرسه و خانقاه و چهار صدو چهل و چند\nهزارخانه مردم نشین بود . یاقوت حموی که در اوایل قرن هفت هجری (٦٠٧) هرات\nرا زیارت مینمود ، بسی مفتون بساتین و عمرانات او گردیده و می گوید این شهر\nشهیر از ثروت وکمال ، علما وفضلامالامال است. واقعاً مدارس هرات بود که امثال فخر\nرازی را در مهد فضلیت خویش میپرورید . پارچه های هرات که زربفتی و دارای تصاویر\nگوناگون بود از انفس نفایس آسیا بشمار میرفت حتی همین صنعت نفیس بود که\nدر دور مغول دوباره باعث بعد از فنای شهر هرات گردید یعنی مغول بعد از\nانهدام هرات پارچه هایش را پسندیده وامر بتعمیر دوباره شهر نمود .\nدر آخرین محارباتی که از اواخر قرن پنج تا اوائل قرن ششم هجری بین\nسلاطین خوارزم وغور مشتمل بود، علا الدین محمد خوارزم شاه معروف . در\nعهد دولت : ـ سلطان مشرقین وشهنشاه مغربین، محمود بن محمد بن سام بن حسین،\nآخرین پادشاه غوریه ، در حین محاصره هرات بشهر آب بست و برج خاکستر را بباد\nدادوبقول ابن اثیر این مسافرت خوارزم شاه مصادف با سال ٦٠٣ هـ بود در یکی ازین\nمحاربات عطا ملك جوینی صاحب جهان کشا بتاراج و بربادی بادغیسات از تطاول\nخوارزمیان نیز توضیحاتي ميدهد. در سال ٦١٦ هـ = ١٢٢١ عیسوی تولی پسر\nچنگیز خان هرات را بمصالحه اشغال کرد و سوای اعدام يك قول اردو « ١٢٠٠٠ »\nعساکر محافظ هرات دیگر ضرری بشهر و شهريان نرسانید، ولی در سال آینده\nهرات عصیان نمود ، مغول ششماه بمحاصره پرداخته عاقبت شهر را شکافتند واز\nفرط خشم و افتراس آن شهر معظم وزیبا را بخاك سياه نشاندند . بعد از چنگیز\nاوغدی خان پسر او « ٦٢٤ ـ ٦٣٩ هـ » بعلت پسندیدن پارچه های زربفتی هرات\nامر بتعمیر شهر جديدی داد و هراتیان بقية السيف مغول از هر طرف شتافته آهسته","chars":1524,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00372.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/372","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/372","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}