Machine transcription
صفحه ( ٥٧ )
سال اول - مجله کابل
شماره ( ٥ )
در آغاز روز کار دیوان رسائل خراسان مامورش کرد وقتیکه فضل بن احمد اسفرائنی
معزول شد به رتبه وزارت رسید و تا هژده سال بعهده خویشتن باقی ماند بعده سلطان
عزلش فرموده در قلعه کالنجر ( هند ) محبوسش گردانید ـ تا سیزده سال به اسارت
بود ـ سلطان مسعود او را رها فرموده باز زمام وزارت بکف اختیارش سپرد
این وزیر فاضل اجل و عالم متبحر بود ـ در شعر عربی طبع بلندی داشت و در فارسی نیز
فصیح الکلام بود ـ در سنه ٤٢٤ هـ از قید هستی خلاصی یافت .
امام عبدالملک محمد بن اسمعیل الثعلبی (١) ـ که در علم ادب امام وقت و در تاریخ
سر آمد روز کار بود بمقام نیشابور در سنه ٣٥٠ هـ تولد شد ـ در سنه ٣٩٠ هـ
از جانب سلطان محمود بدربار خلافت برسم سفارت در بغداد رفت تا برای سلطان
خطاب حاصل کند ـ امام موصوف تا یکسال جهت این کار قیام فرموده جدیت بسیار
بکار برد تا از حضور خلیفه المسلمین خطاب « یمین الدوله ولی امیر المومنین » را گرفت .
تصنیفات معروف امام موصوف حسب تفصیل « موسیو زوتن برگ » فقه اللغه ،
النهایه فی الکنایه ، سحر البلاغت ، کتاب الغرر (٢) ، لطائف المعارف و یتیمة الدهر (٣)
(٣) واینکه بعضی وزارت را به « حسن میمندی » منسوب میکنند صریحاً غلط است زیرا
حسن میمندی بزمان امیر ناصر الدین سبکتگین گذشته است . چه وقتیکه امیر مذکور
بست را تسخیر نمود او را در آنجا برای ضبط اموال مقرر ساخت باز بخیانتی اعدامش نمود -
این واقعه بقول عتبی قبل از تخت نشینی سلطان محمود بظهور رسیده است .
(٤) امام ابو المنصور ثعلبی در کتاب « یتیمة الدهر » خود اشعار عربیش به قید قلم
آورده است .
(١) مفتاح السعاده جلد ١ صفحه ١٨٧ و ٢١٤ و ٤١٣ ابن خلکان جلد ٢ صفحه ٩٢ برکلمان
جلد ١ صفحه ٢٨٤ و ٢٨٦ دولت شاه صفحه ٣٤ موسیو زوتن برگ ـ M. Zotinburg
در دیباچه « کتاب الغرر فی اخبار الملوک الفرس » احوال این فاضل بی مثال را بالتفصیل بیان
نموده است .
(٢) امام موصوف این کتاب را بفرمایش امیر نصیر بن سبکتگین تصنیف نمود .
(٣) این تصنیف بی مثال خود را باسم سلطان مسعود بن سلطان محمود معنون نموده است
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
