{"book":"adl0986","page":315,"text":"صفحه ( ٥٧ )\nسال اول - مجله کابل\nشماره ( ٥ )\n\nدر آغاز روز کار دیوان رسائل خراسان مامورش کرد وقتیکه فضل بن احمد اسفرائنی\nمعزول شد به رتبه وزارت رسید و تا هژده سال بعهده خویشتن باقی ماند بعده سلطان\nعزلش فرموده در قلعه کالنجر ( هند ) محبوسش گردانید ـ تا سیزده سال به اسارت\nبود ـ سلطان مسعود او را رها فرموده باز زمام وزارت بکف اختیارش سپرد\nاین وزیر فاضل اجل و عالم متبحر بود ـ در شعر عربی طبع بلندی داشت و در فارسی نیز\nفصیح الکلام بود ـ در سنه ٤٢٤ هـ از قید هستی خلاصی یافت .\nامام عبدالملک محمد بن اسمعیل الثعلبی (١) ـ که در علم ادب امام وقت و در تاریخ\nسر آمد روز کار بود بمقام نیشابور در سنه ٣٥٠ هـ تولد شد ـ در سنه ٣٩٠ هـ\nاز جانب سلطان محمود بدربار خلافت برسم سفارت در بغداد رفت تا برای سلطان\nخطاب حاصل کند ـ امام موصوف تا یکسال جهت این کار قیام فرموده جدیت بسیار\nبکار برد تا از حضور خلیفه المسلمین خطاب « یمین الدوله ولی امیر المومنین » را گرفت .\nتصنیفات معروف امام موصوف حسب تفصیل « موسیو زوتن برگ » فقه اللغه ،\nالنهایه فی الکنایه ، سحر البلاغت ، کتاب الغرر (٢) ، لطائف المعارف و یتیمة الدهر (٣)\n\n(٣) واینکه بعضی وزارت را به « حسن میمندی » منسوب میکنند صریحاً غلط است زیرا\nحسن میمندی بزمان امیر ناصر الدین سبکتگین گذشته است . چه وقتیکه امیر مذکور\nبست را تسخیر نمود او را در آنجا برای ضبط اموال مقرر ساخت باز بخیانتی اعدامش نمود -\nاین واقعه بقول عتبی قبل از تخت نشینی سلطان محمود بظهور رسیده است .\n(٤) امام ابو المنصور ثعلبی در کتاب « یتیمة الدهر » خود اشعار عربیش به قید قلم\nآورده است .\n(١) مفتاح السعاده جلد ١ صفحه ١٨٧ و ٢١٤ و ٤١٣ ابن خلکان جلد ٢ صفحه ٩٢ برکلمان\nجلد ١ صفحه ٢٨٤ و ٢٨٦ دولت شاه صفحه ٣٤ موسیو زوتن برگ ـ M. Zotinburg\nدر دیباچه « کتاب الغرر فی اخبار الملوک الفرس » احوال این فاضل بی مثال را بالتفصیل بیان\nنموده است .\n(٢) امام موصوف این کتاب را بفرمایش امیر نصیر بن سبکتگین تصنیف نمود .\n(٣) این تصنیف بی مثال خود را باسم سلطان مسعود بن سلطان محمود معنون نموده است","chars":1776,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00315.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/315","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/315","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}