Page 2878

( صفحه ۱۰۰ ) کابل ( شماره سوم ) تند برمیخوریم این بارزه را سنگلاخهای سراشیب (که قسمت اعظم محیط آنرا اشغال نموده) ویکطرف آنرا حفرۀ دریا مصئون نگاه میکند . وبنابران يك موقع مستحکم طبیعی بشمار رفته و در زمان قبل از کشف آلات ناریۀ ، تقریباً فتح نشدنی محسوب بوده و کوشش وزحمات دست انسان برین مزایا افزوده است. استحکام گوشۀ شرقی قلعه قعقعه : ـ در بیان استحکامات قلعه قعقعه ، بهتر است که اول از قسمت خارجی آن شرع کنیم : در قله انجام شرقی رشتۀ اصلی (۱) می‌بینیم که کناره‌های سنگلاخی فلات مانند آن ، بايك دیوار خشتی محاط است و دیوار مزبور درینجا بباعث این استحکام طبیعی (که باشیب های تند مستحکم تر گردیده وزیاده از ۲۰۰ فت ارتفاع دارند ) فقط از ۳ تا سه ونیم فت ضخامت داشته و امروز خیلی خراب شده است. ساخت دیوار از خشت خام متوسط الجسامت (۱٤ تا ١٥ انچ در ۱۰ تا ۱۱ انچ در ۳ نیم تا ٤ انچ ) بوده و خود دیوار ونیز برجهای آن در بعض جاگرد ودر بعض جا چار کنج ساخته شده وبر تهدابهای پست سنگی بنا یافته اند ـ ومورچالپای آن يك قطاری و قدری بلند تر از تهداب سنگی مرتب گردیده و ارتفاع آن ها درداخل تا ۳ فت و ۳ انچ ودر خارج تا ۲ فت و ۱۳ ئنچ میرسد وعرض آنها بطرف خارج باریکتر شده واز ۷ تا ۸ انچ می باشد . در حصص شرقی وشمالی این منطقۀ استحکامات يك دیوار دیگر نیز دیده می شود که موازی به دیوار اول یا خارجی بوده و ٦ فت ازان فاصله دارد و ضخامت آن از یکنیم تا ۲ فت بوده وخیلی صدمه دیده است وهیچ مورچالی دران دیده نمی‌شود وعیناً همین ترتیب در منطقۀ استحکامات زمر آتش پرست نیز مشاهده میرسد چنانکه نذکار یافت . مقصدا اصلی دیوار مزبور مشكوك است . سمت شمالی استحکامات خارجی : بطرف شمال استحکامات خارجی ، ارتفاع رشتۀ اصلی کوه متدرجاً کمتر شده بجانب مغرب میرود ـ ولی صخره های طرف خارج فلات ، خیلی سراشیب بوده واین سمت ، ارتفاع قسمت های وسطی کوه تخمیناً ٦٠ فت میباشد ، در جاهائیکه ارتفاع رشتۀ کوه کم است استحکامی از خشت خام ساخته شده و آب اکثر حصص داخلی آنرا خراب کرده ولی سمت خارجی آن باستثنای دو جای ( نقشه افتاده نمره ٤٩ ـ ۱۱ ) محکم معلوم میشود ضخامت این استحکام در نزديك ( ii ) ١٦ فت بوده و تا ۳۳ فت بطرف گوشۀ شمال غربی زیاده شده میرود و درین گوشه يك برج بزرگ و گرد ( iii ـ عکس ٤١١ ) بنا یافته . ارتفاع استحکام مزبور از بالای دیوار سنگی خارجی ، اوسطاً ٢٥ فت است ـ از کناره و برجهای آن امروز اثری نمانده . از گوشۀ شمالی مغربی ( iii ) ، دیوار مزبور ، بطرف جنوب مغرب بر گشته و از روی خالی گاه بین دو رشتۀ کوه عبور میکند . ضخامت سه دیوار در ینجا ۲۲ فت و مابین دو برج چهار کنج vi که در نقشه افتاده نمره ٤٩ نشان داده شده است ، قریب ۱۲فت میباشد ـ وبرجهای بر آمدۀ آن بر روی تهداب های بزرگ سنگ بنا یافته وقریب ۲۰ فت از دیوار ها یا پرده ها جلو تر بر آمده وشاید بغرض تحفظ درب داخلی ومابین آنها چنان کرده باشند . ( ناتمام ) ۲۰۰