Page 2877

در منطقهٔ آموی علیا ترجمهٔ جناب عبدالغفور خان مترجم انجمن قسمت دوم ـ عبور از اشکاشم و غاران در اشکا شم ـ زيباك و نیز در وا خان ، حاکمان محلی که عموماً خویشا و ندان میر های بدخشان می باشند حکومت می نمایند . « مارکو پولو » نیز هنگا میکه در سال ١٢٧٣ـ ١٢٧٤ در واخان وپامیر سیاحت می کرد ، در ین باب تذ کار داده است . امروز علاقهٔ زيباك وقسمت اعظم اشکا شم (که بجنوب دریای آمو واقع است) شامل ولایت بدخشان افغانی می‌باشند . اشکاشم واقعه بشمال دریای آمو بطرف بالا تا کو تلهای بالائی قریهٔ نمندکوت و بطرف پائین تا دهکدهٔ ملواچ Malwach و تنگناهای «غاران » ممتد است .» قلعهٔ قعقعه : در ٧ و ٨ ستمبر ، حین توقف در نمندکوت ، به معاینهٔ قلعهٔ مخروبهٔ موسوم به قلعه قعقعه که قریب یکنیم میل در زیر دهکدهٔ مرکزی نمندکوت واقع است ، برفتم . از ارتباط نام قعقعه ، بپهلوان داستانی عرب با قلعهٔ مزبور بخوبی آشکار میشود که نمیتوان راجع به اصل ومبدء آن پی برد ـ وهر چه اطلاعاتی دران باره وجود داشته بکلی از بین رفته است . این قلعه بروی صخرهٔ بلندی بنا یافته که بساحل راست دریا واقع است و از دامنهٔ کوه بواسطهٔ يك فلات تقریباً نیم میل وسیع (که در حقیقت دنبالهٔ سطح مرتفع نمندکوت می باشد) جدا می شود . و بارزهٔ مذکورا ز دو رشته گرد که خیلی باهم نزديك بوده وتقریباً بسمت مشرق و مغرب افتاده اند ، تشکل یافته است (نقشهٔ افتاده نمرهٔ ٤٩) . رشتهٔ شمالی و بزرگ ، درانجام شرقی خود بقدر ٤٠٠ فت از سطح دریا و بقدر ٢٢٥ فت از فلاتی که بران ایستاده است ، ارتفاع دارد ـ و درینجا رشتهٔ مزبور باسنگلاخهای سرا شیب و نا قابل صعود خود متدرجاً بطرف غرب پائین میرود و درین حال سمت شمال آن خیلی سراشیب و سمت جنوب آن يك سلسله مرتبه ها را تشکیل میدهد . استحکام طبیعی آن : رشتهٔ جنوبی (عکس ٤١٢) نسبت به شمالی کوتاه تر ولی نشیب آن نسبت به رشتهٔ شمالی بیشتر متحد الشکل است . و از رشتهٔ شمالی بواسطهٔ يك گودال جدا میشود و انتهای غربی آن سنگلاخی بوده و قدری دورتر از گودال برآمده و رویهمرفته يك شكل سه کنج را ارائه میدهد قلهٔ باريك این رشته بارتفاع تقریباً ٣٥٠ فت از سطح دریا کائن است . هرگاه از مرتبه های باریکی که درپای هر دو رشته وجود دارد (عکس ٤١٤) بطرف دریا پائین برویم ـ به نشیب های خیلی ٦٩٩