Page 2818

( صفحه ٤٤ ) کابل ( شمارهٔ سوم ) هم در ترغیب و تشویق آنها راجع به تکمیل این زمینه انواع كمك و معاونت نمودند ، در نتیجه گر چه جراید عالم صورت استنباط غاز کامل حربی را بآب و تاب مخصوصی نشر کردند ولی حقیقت نه چنان بود که آنها مینوشتند یا نشان میدادند زیرا از روی تحقیقات ثابت شد موادیکه مورد بحث و تتبع علما قرار یافته بود و جراید بآن اشاره مینمود عبارت از همان مواد مهملی بود که قبل از حرب هم مورد بحث علما قرار داشته هیچ کدام آن دارای همان صفات و خواص اساسی نبود که آنرا بتوان مادهٔ شیمی کامل حربی گفت . درینجا قبل ازانکه برای خواننده ممیزات مهم مواد شیمی حربی را تعریف کنم از تشریح طبیعت غاز حربی ناگزیریم : اولاً از خطاهای فنی است که این طایفه مواد را تنها « بغازات زهر دار » موسوم نموده و بهمین قدر اکتفا میورزند چه اکثریت موادیکه در جنگ استعمال میشود بطور مساویانه یا مائع سیال میباشند یا جامد که هر کدام در هوا بوسائل مختلفه منتشر گردیده بعض آنها را در بم ها و مواد منفجره گذاشته هر یک از جامد و مائع مذکور بصورت قطرهای خوردی در هوا پراگنده میشود و برخی از جوامد بوسیله حرارت صعود نموده بخار لطیفی ازان بوجود میآید و بعض ازانها در طیارات حمل شده از فضا بروی زمین پاش داده میشود باین باعث در روی زمین ابر لطیفی را تشکیل میدهد چنانکه غالب اینگونه موادیکه از طیارات جانب زمین پرتاب میگردد مائع میباشد هکذا بهمین طریق جوامد خورد کرده شده را هم میتوان استعمال کرد ، آنچه از مواد مذکور طبعاً بهوا صعود مینمایند آنرا اکثر در استوانه ها محکم نموده در زمان حاجت سوراخ استوانه را گشوده از انتشار آن جان ابرهای تشکیل میشود که بالای باد حرکت میکند ، این اقسام از مواد مزبور که ما آنرا بنام غازات زهردار یا غازات حربی یا مواد شیمی حربی مینامیم تماماً موادی است که باثر فعالیت طبیعی خود در جسم تاثیر بدی نموده علاوتاً حجاب کثیف دود را مهیا داشته مخصوصاً مواد و ذخایر حربی را میسوزاند . ولی باید فهمید در حالیکه دریافت چنان ماده شیمی که در جنگ استعمال شود حتمی باشد البته از همه پیشتر لازم است که مادهٔ مزبور از جنبه عسکریت مفید هم باشد بلکه ضرور است که این مادهٔ عسکری نظر بدیگر مواد معروف حربی و اسلحه متداول بهتر بوده زیاده تر کار داده بتواند ، ازین حیث مواد شیمی حربی از نقطهٔ نظر مفاد عسکری بانواع تقسیم میشود مثلاً بعض از آنها بغرض هلاك دشمن و بر هم خوردن انتظام قشونی آن یا بغرض پوشاندن حرکات عسکر از نظر دشمن یا احراق و احداث آتش در مواد حربی خصم استعمال میگردد ، اما این تقسیم کافی نیست زیرا برخی از مواد فوق برای تحقیق مطالب بیشتر بعمل میآید مثلاً موادیکه بغرض تباهی دشمن استعمال میشود غرض آن حدوث مرگ معتادین یا شل شدن اعضا و اقلاً الزام ضرورت انتقال افراد اردوی خصم است بشفاخانه ها ، و موادیکه برای برهم خوردن انتظام عسکر دشمن استعمال میشود مطلب آن ضعیف ساختن معنویات و حرکات حربی عساکر مقابل ٢٤٤