{"book":"adl0986","page":2818,"text":"( صفحه ٤٤ )\nکابل\n( شمارهٔ سوم )\n\nهم در ترغیب و تشویق آنها راجع به تکمیل این زمینه انواع كمك و معاونت نمودند ، در نتیجه\nگر چه جراید عالم صورت استنباط غاز کامل حربی را بآب و تاب مخصوصی نشر کردند ولی حقیقت\nنه چنان بود که آنها مینوشتند یا نشان میدادند زیرا از روی تحقیقات ثابت شد موادیکه مورد\nبحث و تتبع علما قرار یافته بود و جراید بآن اشاره مینمود عبارت از همان مواد مهملی بود که قبل\nاز حرب هم مورد بحث علما قرار داشته هیچ کدام آن دارای همان صفات و خواص اساسی\nنبود که آنرا بتوان مادهٔ شیمی کامل حربی گفت .\nدرینجا قبل ازانکه برای خواننده ممیزات مهم مواد شیمی حربی را تعریف کنم از تشریح\nطبیعت غاز حربی ناگزیریم :\nاولاً از خطاهای فنی است که این طایفه مواد را تنها « بغازات زهر دار » موسوم نموده و\nبهمین قدر اکتفا میورزند چه اکثریت موادیکه در جنگ استعمال میشود بطور مساویانه یا مائع\nسیال میباشند یا جامد که هر کدام در هوا بوسائل مختلفه منتشر گردیده بعض آنها را در بم ها و\nمواد منفجره گذاشته هر یک از جامد و مائع مذکور بصورت قطرهای خوردی در هوا پراگنده\nمیشود و برخی از جوامد بوسیله حرارت صعود نموده بخار لطیفی ازان بوجود میآید و بعض ازانها\nدر طیارات حمل شده از فضا بروی زمین پاش داده میشود باین باعث در روی زمین ابر لطیفی را\nتشکیل میدهد چنانکه غالب اینگونه موادیکه از طیارات جانب زمین پرتاب میگردد مائع میباشد\nهکذا بهمین طریق جوامد خورد کرده شده را هم میتوان استعمال کرد ، آنچه از مواد مذکور\nطبعاً بهوا صعود مینمایند آنرا اکثر در استوانه ها محکم نموده در زمان حاجت سوراخ استوانه\nرا گشوده از انتشار آن جان ابرهای تشکیل میشود که بالای باد حرکت میکند ، این اقسام\nاز مواد مزبور که ما آنرا بنام غازات زهردار یا غازات حربی یا مواد شیمی حربی مینامیم تماماً\nموادی است که باثر فعالیت طبیعی خود در جسم تاثیر بدی نموده علاوتاً حجاب کثیف دود را\nمهیا داشته مخصوصاً مواد و ذخایر حربی را میسوزاند .\nولی باید فهمید در حالیکه دریافت چنان ماده شیمی که در جنگ استعمال شود حتمی باشد\nالبته از همه پیشتر لازم است که مادهٔ مزبور از جنبه عسکریت مفید هم باشد بلکه ضرور است که\nاین مادهٔ عسکری نظر بدیگر مواد معروف حربی و اسلحه متداول بهتر بوده زیاده تر کار داده\nبتواند ، ازین حیث مواد شیمی حربی از نقطهٔ نظر مفاد عسکری بانواع تقسیم میشود مثلاً بعض\nاز آنها بغرض هلاك دشمن و بر هم خوردن انتظام قشونی آن یا بغرض پوشاندن حرکات عسکر\nاز نظر دشمن یا احراق و احداث آتش در مواد حربی خصم استعمال میگردد ، اما این تقسیم\nکافی نیست زیرا برخی از مواد فوق برای تحقیق مطالب بیشتر بعمل میآید مثلاً موادیکه بغرض\nتباهی دشمن استعمال میشود غرض آن حدوث مرگ معتادین یا شل شدن اعضا و اقلاً الزام\nضرورت انتقال افراد اردوی خصم است بشفاخانه ها ، و موادیکه برای برهم خوردن انتظام\nعسکر دشمن استعمال میشود مطلب آن ضعیف ساختن معنویات و حرکات حربی عساکر مقابل\n\n٢٤٤","chars":2498,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02818.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2818","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2818","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}