Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ۱۸۳ ) سید جمال الدین افغان ( سال ششم )
را سابق بوسیلۀ اعطاء امتیازات مهمه و حال ذریعه انحصار تمباکو؛ گویا از حیث اقتصاد بردبگران ترجیح و فضیلت میداد. سید بمکتوب خود در باب سوءاداره و ظلم حکومت ایران، مخصوصاً علی اصغرخان وزیر اعظم، نیز اشاره کرده و برای برانگیختن و مداخلت عملی این مجتهد عالی مقام و همراهان او در امور دولت، کراراً وجود و علل مذهبی را پیش آورده بود. (این مکتوب را در جریدۀ عربی موسوم به منار Manor ج ۱۰ ص ۸۲۰ و ما بعدها و نیز در اثر انگلیسی براؤن Browne ص ۱۵ - ۲۱ می توان یافت). نتیجهٔ فوری این اقدام سید این شد که مجتهد مزبور فتوائی بر علیهٔ استعمال تمباکو به تمام مسلمین (مادامیکه حکومت قرارداد امتیاز تمباکو را فسخ نکند) صادر نمود. عاقبت حکومت ایران مجبور شد که در اثر مقاومت و پافشاری ملت، قرارداد را ملغی و به صاحبان امتیاز، غرامت بدهد. نهضت اصلاحی که اندکی بعد ازین وسعت یافته و محافل مذهبی ایران بدان معاونت کردند، نیز با تحریکات سید مربوط بوده و از نتائج آن یکی قتل نصرالدین شاه است توسط میرزا محمدرضا، پیر و سید جمال الدین در ۱۱ مارچ ۱۸۹۹ع. در اثنائی که سید در ضمن توقف اندك خود در لندن (۱۸۹۲) به فعالیت های سیاسی مشغول بود، عبدالحمید، سلطان ترکیه توسط سفیر خود رستم پاشا متعینهٔ لندن، سید را کتباً دعوت نمود که بطور دایمی و بعنوان مهمان سلطان در اسلامبول سکونت اختیار کند. سید خواهش سلطان را قبول نمود (ولی این قبولی خالی از نفرت نبود) و سلطان ماهیانه ۷۵ پوند ترکی برایش جیره مقرر داشت و يك خانهٔ قشنك در کوه «نشان تاش» نزديك قصر شاهی «یلدز» بدو بخشید. و سید در انجا از هر حیث مستریح بوده و علاقه مندان را پذیرا می میکرد.
۱۸۳
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.