Page 2698

(صفحۀ ١٥٠) کابل (شمارهٔ اول و دوم) فوت: سن د هجرت پوره زروه روز ادینه آخر رمضان خان مارخش طرف میدان راند گشت فیروز بر غلیم لئیم لیک زخمی زتیر بررو ماند روز پنجشنبه اول شوال ایزد او را به سوی خلد بخواند گشت سال شهادتش ز خرد که به خمسین والف اسپ جهاند سن د هجر زر پنځوس وه چه شهید شه شهباز خان کشته شدن او از دست یوسف زائی ها: - دیرش کالونه وشول چه می پلار دی شهید سوی مرگویوسف زيو ما هم اور کړه باندی سم بعد از فوت شهباز خان خوشحال خان که از سه برادر دیگر خود (جمیل بیگ، شمشیر خان، میر باز خان (١)) بزرگتر بود از طرف شاه جهان به بزرگی برداشته شد و بر تبه و تبول پدر نائل گشت و عهدهٔ تحفظ جادۀ شاهی که از اتك واقع بر دریای سند، تا پشاور امتداد داشت بدو سپرده شد (٢). خوشحال خان در دربار شاه جهان قدر و منزلتی بسزا داشت و یکی از ندیمان و خاصان پادشاه بشمار بوده به ١٠٥٧هـ مطابق ١٦٤٥ع که شهزاده مراد بخش بریدخشان حمله مینمود وی نیز ملتزم رکاب بود و در بسا مواقع خطرناك خدمات قابل قدری در دربار مغل ایفا و انجام داده است. سی. ای بیدولف انگلیس میگوید «خوشحال خان در عصر شاهجهان بسن رشد رسیده بود و این امپراطور لیاقت و نفوذ او را شناخته باتدبیر و سیاستی که خاصه امپراطوران مغلیهٔ هند بود او را در هر موقع معاونت میکرد و وظائف با مسئولیتی بدو می سپرد.» خوشحال خان نیز از شاه جهان تعریف و تمجید نموده از اختیارات و مقام خود حکایت میکند :- (١) تاریخ مرصع افضل خان ختك (٢) دائرة المعارف اسلامی - انجمن افغان زائی مقدمه عبدالمجيد پروفیسر افغانی. ١٥٠