Page 2426

شمارة (دوازدهم) سال دوم مجله کابل (١٠) پیدا شود . چه حیوان درنده را دید در شبهای تاريك در جایهای وحشت خیز به برادر انسانش ناگهان حمله کرد اورا از هم درید یا طفلش را در ربود یا قوت حیاتش را غصب نمود . ازینجهة از سیر و سیاحت در اوقات تاریکی و جایهای وحشت خیز حذر نموده اولاد خود را نیز از سیر و سیاحت در شبهای تار وجایهای وحشت آور ترسا ند که مبادا بچنگ حیوانهای درنده گرفتار آیند و تا نشهٔ خوف دو با لا گردد و در نفوس اطفال رسوخ پذیرد حکایتهای مدهش بیم انگیز نیز از بهر آنها روایت کرد این خوف بواسطهٔ عقل باطن بما منتقل شد . خصائص طبیعی و اخلاق اسلاف را بهمین واسطهٔ انتقال بمیراث گرفتیم . ازینجهة امروز با وجود کثرت وسائل مختلفهٔ امن از تنهائی در جایهای معموره و آباد هم می‌ترسیم از تاریکی شب در خانهٔ خود هم اگر باشیم بوحشت می‌افتیم و همان خیالات قدیم اسلاف که بواسطهٔ عقل باطن بما منتقل گشته ما را بدهشت می‌اندازد اگرچه همه‌اش وهم و خیال باطل بوده لائق تسلیم نیست . ولی انسان از چیزهای دیگری هم می‌ترسد مانند خوف برفوات و ضیاع چیزی مرغوب. مبنای این خوف؛ بد فالی و انانیت وحب نفس وکثرت فکر است در عدم نیل بمطلوب و عاقبت آن هرگاه همیشه به نيك فالی خو گیرد وامید قوی و فکر نیکو در دل بپروراند و بالاخره ب ف بروزمندی خویش در سر انجام هر عملی که بدان اقدام نماید اطمینان کامل داشته باشد . چرا مطلوبش فوت شود یا چیزی سبب خوفش گردد . بر علاوه این چیزها که انسان ازان می‌ترسد همه از امور ممکنه است و چنانکه پیشتر گفتیم وقوع و عدم وقوع هر ممکنی باهم تساوی داشته هيچيك بردیگری رجحان ندارد و خوف هم ازان بیجا ست . ( خوف از مرگ وعلاج آن ) انسان از مرگ (۱) هم می‌ترسد و مرگ نیز یقیناً آمدنی است و چون یقیناً آمدنی باشد (۱) وقوع مرگ ضروری وچارهٔ آن ناشد است پس خوف ازان شخص را بنقد از تدبیر مصالح و بهبود باز میدارد و بتفاوت دارین میکشاند . مثل مشهور است که میگویند پیش از مرگ گریبان پاره کردن خوب نیست . ١٧٤٨