Page 2346

شماره (یازدهم) سال دوم مجله کابل (42) نقل از يك نسخه قلمی کتاب معرفت الحیات تالیف حکیم امیر ناصر خسرو بلخی که اصلا بزبان عربی از طرف سید ابوبکر بیرونی ترجمه شده وبعدها بفارسی بقلم مرحوم فاضل ملا نیاز محمد خان جرمی بدخشانی ترجمه گردیده است، این ترجمه ملا نیاز محمد خان قلمی ودارای ۱۸۳ صحیفه بوده که بعدها ۶۵ صفحهٔ آن مفقود شده و مابقی تا حال در کتابخانهٔ فاضل شاه عبدالله خان فخری بدخشانی موجود میباشد . شاه عبدالله خان از جزو ثانی کتاب مذکور که عنوان وصایای خسروی دارد مواد ذیل را استنساخ و بمجله کابل ارسال فرموده اند . وصایای خسروی : فرزندی ندارم ، تا او را در آغوش محبت گرفته و لمحات آخرینیکه در حیات با من دست وگریبانند تجارب مزیدة که در ارکان مختلفه زندگی بدست آورده وحاصل مزرعة حیات من است ، اکتساب کمالا تیکه کرده فنو نیکه آموخته ام فوایدیکه ازان برداشته ام یگان یگان از جلو دیده هوشش گذرانیده و او را توصیه مینمودم ، تا از تجارب من کسب عبرت واز کمالات من تحصیل خبرت مینمود : ندارم ، آري ندارم ! درین حالتیکه ریش سیاه مایل سفیدی است و يوماً فيوم در کاخ بنیان حیاتم تزلزل پیداست درین دمیکه همدم و همنواي من مرگ است آخر درین ساعتیکه بجز از چند هزار جلد کتاب دیگر ذی روح با من نیست ، دلم چون مریض تشنه کام و بیکس میخواهد که از سر چشمهٔ دیدار فرزندی رفع عطش نماید واز اوراق دفتر خاطرش از صحایف کتب خیالش ، از ضبط نامه حواسش ، از تفسیر دماغش قدري با او صحبت کرده و يك خط حرکت لا یتغیر برای او تمهید کند : - اما این خیال ممکن نیست ـ ليك دل هم تسلی نمیشود ، چه باید کرد ، ضرور يك فرزندی اقتباس باید نمود ، آن فرزند کجا و آن هوش جذاب کو ؟ بهر صورت اگر حواس سالم را دارا باشد باز هم قدري مدار تسلی است ، لا علاج برای رفع کدورت دل ، برای تسلیت خاطر فرزندي گرفتم ، اما چه فرزند ! فرزندي که نه بانسان شبیه است و نه بحیوان غیر ناطق ، نه زبان تکلم دارد نه گوش حساس نه دیده بصیرت دارد نه حواس آزاد ! ۱۰۸۰