{"book":"adl0986","page":230,"text":"شماره: (٤) سال اول ـ مجلۀ کابل صفحه (٤١)\n\nوعلم بمثابه مظروف که هیچ پابند ومحتاج کدام ظرف مخصوص نمیباشد، علم بعينه مثل آب است که بذریعۀ تراجم میان هر ظرف زبان منتقل میتواند بشود واگر علوم را بلسان حقیقی شان مطالعه کرده شود باز باید جهت حصول هر شاخ وشعبۀ کدام علم جدید کم از کم به دانستن هفت هشت زبان اورپا موفق باشیم هر مسئله جدید وبحث معرکته الآرا خواه بفلسفه و حکمت تعلق داشته باشد یا بعلوم وفنون، یا بکدام اصول جدید واکتشاف و اختراع نو واسطه داشته باشد اگر دقت فرموده شود معلوم خواهد شد که هر ملك اروپا دارای ماهرین ومتخصصین آن علوم است که بتعلق آن يك شعبهٔ علمی بزبان ولسان مخصوص ملکی خود چندین تصانیف کرده بمعلومات اضافه نموده است، بنابرین درین عصر برای هريك شعبۀ علمی ومضمون فنی تا وقتیکه رجوع بتراجم زیاد نشود، پنج شش لغت ولسان دانستن هم مکتفی نیست .\nامروز در زمین مغرب چنان مملکتی نیست که ذرائع تعلیم وتربیت فقط ترجمه نباشد تعلیم علوم صحیحه بجز تراجم امکان ندارد، هر شاخ و شعبۀ علم محتاج ترجمه است، برسبیل تمثیل امروز اگر کس بخواهد که تنها از فلسفۀ جدید بهرۀ بردارد برای او لازم است که کم از کم نوشته های بیکن وبرنو وغیره باخبر باشد که اصل تصانیف شان بزبان لاطینی است ـ نسبت دی کار، کانت وروسو، که مصنفین زبان فرانسه اند خوب واقف باشد، از هیکل، کانت، فشتی، شلیگل، نطشی، وغیره که اصل تصنیف شان بلسان آلمان است خبر داشته باشد.\nاز اسپینوزا خوانده باشد که اصل تصانیفش بزبان دچ است، از کروچی وغیره با خبر باشد که اصل تصانیفش بزبان اطالویست، از نوشته های برکلی،","chars":1362,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00230.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/230","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/230","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}