Page 1917

شماره ( هشتم ) سال دوم نظر به سرار ترکیث (۱۱) بعباره دیگر کوشش انسان در راه حصول قوت بومی فائده بزرگی دارد . وازینجهة میگوئیم اشخاصی که مال بسیاری بمیراث میگیرند ؛ نیکبخت نیستند چرا ؟ از بهر آنکه نه در فراهم آوردن این مال قدرتی بخرج داده اند و نه در راه تحصیلش بذل جهدی کرده اند و بلکه قدرت ندارند . با وجود آن نمی شنویم که در عالم کدام انسان ، ثروت میراثی را ترك گفته باشد . بلی هر انسان بقربانی این تجربه میرود . جریده نگار : در ینوة ، من بطرف این فیلسوف بزرگ می نگریستم و از کتب علمی و اوراق و کلمه های آدمی مانند کوهی بر سر میز ش چیده بود و عادت بدرس آن گرفته از بهر استخراج تاریخ نشو و نما و تطور جسم وعقل انسان . هنگا میکه نظر باین مرد دوخته بودم بمن گفت ( گویا آنچه بخاطر داشتم بتفرس در یافت ) : چهل و سه سالست تاریخ تطور انسان را از حیث جسم و عقل درس میدهم و در ظرف این مدت باین نتیجه بر خوردم که من با این مبلغ علم ؛ چیزی از حقیقت نمیدانم آری اگر اندکی میدانم آنهم نیمزه است . باوجود آن حیات شیرین است چه از مقتضای اوست بسر آوردن هر دقیقه را در جهد بر تحمل گرا نباری معیشت . واین کفایت هم نمیکند یعنی اگر حیات را جهد متواصل گوئیم بازهم کافی نیست بلکه باید بر عنصر مخاطره هم مشتمل باشد و نوعی از قمار بود . قمار هر فردی را بهره از نجاح داده بسا که گویند ؛ قمار انسان یعنی چه ؛ گوئیم از بهر شهرت و جاه و عظمت و ثروت و رویهمرفته در سر تمامی مشتبهات دروغ قمار میزند . اما از مشتبهات حقیقی است زن فاضله سلیمان حکیم گفته : که ؟ میتواند زن فضیلتمند در یابد : برای زن هم مشتبهات حقیقی مرد فضیلتمند است که بمیول نیکو و ذوقهای ملیح او موافقت ورزد و از همان زاویه که زن بحیات نظر میکند او نیز نظر کند . و در اینجا لازم است که گوئیم : با وجود شدت ذکای زن و تقدمش در عصرهای اخیر نه پنداریم که زن در یکوقتی عنان سیادت عالم بدست گیرد و مرد زیر دست گردد . بلی سیادت در عصر حاضر و آینده برای مرد است نه برای زن و ارجح آنست که ترقی بزرگ زن ابداً شامل عقلش نمیشود بلکه باجسم و عواطف او معاً شمول می یابد بلی عقلش نیز ارتقا میکند ولی ارتقای جسم فزونتر از ارتقای عقل بود . ٧٤٠