Page 19

صفحه ( ۱۲ ) سال اول - مجله کابل شماره ( اول ) ( ادبیات در افغانستان ) مطلب از ادبیات افغانستان درینجا فقط در موضوع علم ادب Literature که عبارت از دوفن نظم و نثر وطن - آنهم در حالت موجوده باشد - چیز نوشتن است ، شک نیست این مقصد واجب مینماید کم و بیشی از اوضاع پیشین ادبی این سرزمین بحثی رانده آید ، ولی تفصیل این مجمل نه آنست که علی العجاله از ادبیات قرون قدیمه وطن تذکری داده شود . چه مسایل بسی پیچیده و مرور دهور آن را در زوایای فراموشی جهان مدفون نموده است . جستجوی این جنس مطالب باقیمت نفاست و اهمیت واجبی که دارد ، محتاج به زحمات سنگین ، و عاقبت نه امری قریب به یقین ، بلکه آمیخته باشك و تخمین خـواهـد بود . و اینست حال تاریخ های ادب والسنهٔ ازمنهٔ متقدمهٔ اکثر ملل جهان . با رعایت این مراتب باید گفت زحمت و مجاهدت درین راه از واجبات روحیهٔ اقوام است . اما این مراعات از وظائف صفحات تاریخ ادبیات مملکت خواهد بود . نه ارتكاليف مقالهٔ بسیطی که اراده و ضيق صحائف مجله باو اجازهٔ طـول کلام نمیتواند داد . خوب است برگردیم بمقصد : - برای آنکه حالت موجودهٔ ادبیات وطـن تا اندازهٔ آشکارا و روشن گردد ، باایستی قدری بگذشته نظر افـگند ، وایخود واجب مینماید در زمینهٔ ادبیات فارسی کوهستانی این مملکت سخن کشاده تر گفت . شیوع دیانت مقدسهٔ اسلام در وسط آسیا مصدر تغیرات بزرگ مادی و معنوی اکثر ملل مخصوصاً افغانستان گردیده است ، درطی تطورات مهمه ، السنة وطنيهٔ این سرزمین از دستبرد تبـدلات و تحولات روزگار تبدیل ماهیت نمـود . مذهب مقدس اسلام در اثر نفوذ عمیق روحانیت وحاکمیت ، باسهولت حیرت آوری لسان عرب را جانشین السنة اغلب ممالک مفتوحهٔ آسیا نمود . تقدم عرب درعلوم