Page 1886

شمارهٔ (هفتم) سال دوم مجلهٔ کابل (٩٤) قدیمه ملت ملایم، آرام، متمدن، وعالمی بوده‌اند و ساکنین شمال برعکس اشخاص شدید و تیز و وحشی بشمار میرفتند . اینهم از قرائن امکان انتاج ندارد که ساکنین چین از راه دریا آمده باشند: زیرا کشتی‌رانی در آنوقت نه معمول و نه ممکن بود. علاوه برین عادات، صنایع علوم و دین چینی‌ها رابطه خوبی با عادات، صنایع، علوم و دین ساکنین بابل و دیگر مللی که تاریخ بشرح حال آنها پرداخته است دارد، پس گمان میکنم چند قرن قبلتر از منبع تاریخی شما مللی آسیائی داخل چین شده اساس امپراطوری شما را نهاده‌اند، شما پادشاهان قابل و مقننین با تقوی داشتید چین آنوقت از نقطۀ نظر صنایع و عادات از چین امروزی بهتر‌تر بود مورخین شما در اطراف غرور ملی بسیار قلم فرسائی‌ها کرده، و بسیار چیزها را با مبالغات خود خیلی‌ها بلند برده‌اند. اساطیر و افسانه‌های شما را با حقیقت مخلوط کرده مبدء و اصلیت ملت چین را خیلی‌ها عقب زدند تا عجیب و اسرارآلود در انظار خارجی جلوه کند. کنفیسیوس: - آیا یونان شما هم چنین نکرده‌اند؟ سقراط: - بیشتر از شما، ایام افسانه پرستی آنها خیلی‌ها به عصر شما قرابت دارد من از روی تخمین عموم تقریباً سه صد سال بعد از شما زندگی کرده‌ام معذالك چون بوقایع قبل از من نگاه کنید ملاحظه خواهید کرد که بعد از جنگ فارسی‌ها یعنی تقریباً (٦٠) سال بعد از مرگ من هیچ مورخی غیر هیردوت ظهور نکرده این مورخ هم گاهی يك رشته وقایع مسلسل ننوشته گاهی تاریخ دقیق وقایع قبل از جنگ مذکور را نداده. عصر جنگ «تروا» Troie که تقریباً ٦٠٠ سال ازین پیشتر بود بازهم جزء عصر افسانه پرستی رفته است. شما هم باید قضاوت بکنید که قبل از عصر شما نیز وقایع چندین قرنه چین قابل اطمینان و باور نیست. ٧٢٣