Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (هفتم) سال دوم دولت، حکومت، رعیت (57)
اقتصاد عام و تدبیر منزلی: مشابهت در بین دولت و خانواده منحصر باداره سیاسی نبوده بلکه در احوال اقتصادي نيز مشابهت کامل دارند. اسراف و امساك، تلف ساختن مال سوء استعمال دران، جهل در تحصیل موارد و طريق تقسیم و رویهمرفته بسیار چیزهاست که در خانواده و دولت هردو جریان داشته؛ اگرچه عیار طبعاً مختلف است زیرا چنانچه گفتیم خانواده دولت كوچك است و دولت خانه واده بزرگ.
اتصال در بین خانه واده و دولت به تشبیه محض نیست بلکه اتصال تدریجی و نشو و نماهم در بین هردو قائم است و فرد یعنی طفل در استحکام این اتصال می افزاید چنانکه نخست در جمعیت خانواده معنی گذاره و الفت را با غیر می آموزد و قواعدیکه بارشاد والدین بدان رفتار کرده اولین درس عملیۀ اوست در انقیاد و فرمانبري شريعت، محبتش بخانه دان کریم خود و فخر به شعائر مقدس موروثی و علاقه مندی بخانه و مسکن و اولاد های همسایه که با آنها بازی میکند همه اینها شعور اخلاص را در طفل پیدا میکند. فوائد تعاون را با غیر از هنگامیکه با افراد خانه دان خود بتفرج و تماشا برآمده عملی دانسته.
اصل دولت: بسیاری مردم در بین دولت و حکومت فرق نمیکنند. بلی دولت عبارتست از جمع مردمی که بفطرۀ انتظام یافته اند برای تحقیق مصلحت عام سیاسی و این مصلحت را برای جامعه بالذات و برای فرد بالواسطه ایجاد میکنند. و این جمع با دولت دارای تسلط (بمعنی متعارف) وقتی میشود که (نخست) دارای ادوات سیاسی شوند این ادوات را حکومت گویند قوام حکومت بهیئتی است از مأمورین که ایشانرا حکام گویند.
دوم شرائع وقواعد مدونه یا مستظهره فراهم آرند تا حدود این تسلط عامه و طریق تنفیذ آن را معین سازد.
از بیان فوق ظاهر شد که حکومت همین قوه متسلطه است در مجتمع سیاسی یا آله ایست که خواهش های دولت را نفوذ می بخشد. چه شکل آن ملکی باشد یا جمهوری و چه نیابی باشد یا استبدادی. همین آله است که قوه دولت را متمثل میسازد و تغیر بدین حقائق راه نمی یابد مگر در هنگامیکه حکومت؛ محکوم نفوذ خواهشات دیگران گردد و دستخوش اهل مصلحت شود و این اهل مصلحت از دیگر جماعتهای متجاوز باشند و درینوقت حکومت را
۹۸۶
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.