{"book":"adl0986","page":1845,"text":"شماره (هفتم) سال دوم دولت، حکومت، رعیت (57)\n\nاقتصاد عام و تدبیر منزلی: مشابهت در بین دولت و خانواده منحصر باداره سیاسی نبوده بلکه در احوال اقتصادي نيز مشابهت کامل دارند. اسراف و امساك، تلف ساختن مال سوء استعمال دران، جهل در تحصیل موارد و طريق تقسیم و رویهمرفته بسیار چیزهاست که در خانواده و دولت هردو جریان داشته؛ اگرچه عیار طبعاً مختلف است زیرا چنانچه گفتیم خانواده دولت كوچك است و دولت خانه واده بزرگ.\nاتصال در بین خانه واده و دولت به تشبیه محض نیست بلکه اتصال تدریجی و نشو و نماهم در بین هردو قائم است و فرد یعنی طفل در استحکام این اتصال می افزاید چنانکه نخست در جمعیت خانواده معنی گذاره و الفت را با غیر می آموزد و قواعدیکه بارشاد والدین بدان رفتار کرده اولین درس عملیۀ اوست در انقیاد و فرمانبري شريعت، محبتش بخانه دان کریم خود و فخر به شعائر مقدس موروثی و علاقه مندی بخانه و مسکن و اولاد های همسایه که با آنها بازی میکند همه اینها شعور اخلاص را در طفل پیدا میکند. فوائد تعاون را با غیر از هنگامیکه با افراد خانه دان خود بتفرج و تماشا برآمده عملی دانسته.\nاصل دولت: بسیاری مردم در بین دولت و حکومت فرق نمیکنند. بلی دولت عبارتست از جمع مردمی که بفطرۀ انتظام یافته اند برای تحقیق مصلحت عام سیاسی و این مصلحت را برای جامعه بالذات و برای فرد بالواسطه ایجاد میکنند. و این جمع با دولت دارای تسلط (بمعنی متعارف) وقتی میشود که (نخست) دارای ادوات سیاسی شوند این ادوات را حکومت گویند قوام حکومت بهیئتی است از مأمورین که ایشانرا حکام گویند.\nدوم شرائع وقواعد مدونه یا مستظهره فراهم آرند تا حدود این تسلط عامه و طریق تنفیذ آن را معین سازد.\nاز بیان فوق ظاهر شد که حکومت همین قوه متسلطه است در مجتمع سیاسی یا آله ایست که خواهش های دولت را نفوذ می بخشد. چه شکل آن ملکی باشد یا جمهوری و چه نیابی باشد یا استبدادی. همین آله است که قوه دولت را متمثل میسازد و تغیر بدین حقائق راه نمی یابد مگر در هنگامیکه حکومت؛ محکوم نفوذ خواهشات دیگران گردد و دستخوش اهل مصلحت شود و این اهل مصلحت از دیگر جماعتهای متجاوز باشند و درینوقت حکومت را\n\n۹۸۶","chars":1818,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01845.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1845","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1845","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}