Page 174

صفحه (٤٩) سال اول - مجله کابل شماره (٣) سلطنت صفاریان وفتح پنجم کابل : وقتیکه یعقوب ابن لیث صفار به تخت سیستان جلوس نمود (٢٥٣ - ٢٦٥) قشونی برابر کرده میخواست فارس را استیلا نماید اما درعین زمان المعتمد بن المتوکل عباسی (٢٥٦ - ٢٧٩) فرمانی و سفیری نزد او فرستاده خواهش نمود که از فتح فارس عنان گرفته متوجه ولایت بلخ و طخارستان و سیستان شود و آن نواحی را صافی نموده به سلطنت پردازد، برسیدن این فرمان یعقوب، بلخ را فتح نموده در سنه ٢٥٧ه ٨٧٠ م بر سر کابل تاخت آورد پادشاه کوشانی کابل درین وقت هم زنبیل یا رتبیل (+) نامی بود که شکست فاحشی خورده و بتمام فامیل شاهی آنطرف دریای سند جلا نمود. لیث صفار کابل را ضمیمه فتوحات خود ساخته از تمام بتهائیکه در کابل بود بعضی آن را منهدم وبرخی را برای خلیفه فرستاد . يك سکهٔ مذکور که دارای تاریخ ٢٦٠ میباشد و در پنجشیر کابل ضرب شده در دست است ازین معلوم میشود که لیث صفار معدن نقره پنجشیر را کار انداخته بود و بلکه کابل دار الضرب او بود . بعد ازین فتح اغلب کابل تاوقتی مفتوح ماند که سلطنت صفاریان در مراحل عروج بود اما چون سلطنت صفاریان رو به تنزل نهاد معلوم است که کابل باز از دست آنها بر آمده بود. بهر صورت بقایای کوشانی که پای تخت خود را در یکی از نواحی سند نقل داده بودند در آنجا بدست یکقوم هندی که بعدها موسس جدید شاهی کابل شدند انقراض قطعی شان شد . (+) ازینکه شاه کابل در وقت هجوم عبدالرحمن اشعث ویعقوب لیث صفار هردو نزد برخی رتبیل گمان شده بعضی ها چنان میدانند که پادشاهان کوشانی کابل تماماً رتبیل نام داشتند و اینصورت لقب را داشت اما بخیال ما نه چنان است بلکه هر يك نام عليحده بدون لقب داشتند - پادشاهی که در وقت عبدالرحمن اشعث بود زنبیل يا زنبيل يا زنبورك بوده و این شاه رتبیل نامداشت . اگر نام این شاه به آنشاه اولیه موافق باشد آنگاه ممکن است همین دو پادشاه بيك نام بوده اند نه تمام این سلسله .