Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (ششم) سال دوم مجله کابل (٦٠)
نتوانسته لا بد خصایل حیوانیت بیشتر از وی بروز میکند.
علم اساساً فضائلی بانسان میبخشد که بآن وسیله ثبوت ممیزات انسانی نسبت بدیگر حیوان کرده میشود مثلا : علم عقل وحواس را تزکیه و نفس و اخلاق را مصفا و مهذب ساخته قوة ممیزه و تفکر را در وجود انسان قوی میگرداند؛ یعنی همان استعداد و قابلیت های را که خداوند در وجود بشر نسبت بدیگر مخلوق اضافه تر ودیعه فرموده در پرتو علم روشن شده و انسان از ان ها کار گرفته میتواند.
شک نیست بشر مدنی الطبع بوده و حس جاه طلبی و ترقی خواهی فطری آنهاست! ولی وقتا که ما بطریقه نشو و نما و تاریخ ادوار مختلفة زندگانی گذشته بشر مراجعه و تدقیق میکنیم می بینم ترقیات بشر اولا تدریجی و باز انفرادی بوده هرگاه رایحة علم ومعرفت بمشام قومی یا طبقة نرسیده است آنها سالیان متمادی بحال وحشت و بدبختی مانده نهضتی در حیات کرده نتوانسته و همان استعداد فطرت بداد شان نرسیده است مثلا : اقوام گذشته تاریخی البته مثل بشر امروزه همه دارای عقل و استعداد فطری بودند ولی آن اقوامی بمدارج عالیه تمدن و ذروة ارتقا رسیده توانستند که علم وعرفان را هادی خویش قرار دادند. موقعیکه علم ومعرفت بین ملت آشوری پیدا شده و آنها بمدارج ارتقا رسیده بودند اقوام همجوار شان بضعف و بدبختی بسر میبردند، سپس که علوم وصنایع در بابل ترقی کرده و رواج علم در آشوری کمتر شد ملت آشوری حضیض ذلت را می پیمودند! همچنان موقع ظهور علما وحکما وترقیات علمی در یونان ملت رومی اسمی و شهرتی در عالم نداشتند ولی همینکه علم ومعرفت یونان بروم منتقل شد دیگر ملت ومملکت یونان دست خوش اقتدار رومی ها گردیده در باره سر افتخار بعالم بلند کرده نتوانستند.
نزدیکترین مثالها واقعات تاریخی وطن عزیز خود ما افغانستان است! چه در شش صدو پنجاه سال قبل ملت ومملکت ما دارای همه گونه افتخارات مدنی واقتصادی وسیاسی بوده بعزت وکامرانی میزیست و آن ترقیات تماماً مرهون نشر علوم ومعارف بوده ودر
٥٨٩
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.