Page 1566

شماره ( پنجم ) سال دوم مجله کابل ( ٣٦ ) نيك و بد هم ندارند ، ازین جهت است که نسبت به هم شهری خود رحیم و بشخص خارجی ظالم میباشند . نسبت به وطن خود دلسوز و ممات و مملکت مجاور متهـاجم و ظالم میکردند بدون اینکه ملتفت شوند زمین کاملا وطن مشترکه است که بایست تمام انسانها و ملل مختلف مانند خانواده واحدی دران زیست کنند . این مباني تقوی که بر اساس عادات وخرافات يك ملت وضع شده چون باصولات اولیه که مفكورة حقيقي عدالت و تقوی را با تمام معنی و وسعتش تولید میکنند بنا نیافته ناقص و ضعیف مانده است . چنین ملل که در دایره بعضی احساسات و در قسمت عملیات پرا گنده بحکم قوانین موضوعۀ خود ذی تقوی بنظر می آیند دین پرعیب ، بی انصاف و ملوثی را حایز بوده اند. افسوس چه رویه ! چه اختلاطي ! این بهترین صفت ملل و قشنگ ترین صورت عالم انسانیت میباشد . کنفیسیوس :- ممكن ما نسبت به شما خوشبخت تر بوده باشیم ، زیرا تقوی در چین خیلی ها منتشر بود . سقراط :- ادعای شما امریست مسموعی برای اطمینان خاطر و برای اینکه از زبان صادق استماع شود بایستی اروپائیان طوریکه تواریخ خود ها را میدانند تاریخ شما را از نزديك مطالعه نمایند وقتی که تجارت کاملا آزاد و معمول گردید وقتی که برای معاینه دقیق نوشته جات قلمی قدیمی تاریخ شما تنقیدات اروپا وارد دیار چین شد ، وقتیکه افسانه و اساطیر و چیز های مشكوك از اشیای محقق مجزی شد وقتیکه ارپائیان حسن و قبح جزئیات عادات قدیم شما را شناختند ، آنوقت ممکن است بملاحظه رسد که انسانها در مملکت شما و سایر جاها همیشه ضعیف ، بیهوده و فاسد بوده اند و انسانها همه وقت و در تمام ممالک انسان بوده اند . کنفیسیوس :- آیا سخنان مؤرخین ما را در ادیان خود باور نمیکنید ؟ سقراط :- مؤرخین شما همه مجهول اند ، فقط بعضی قصص شما را را ویانی که چندان معتمد ٤٦٥