Page image — the source of record
Machine transcription
شماره ( چهارم ) سال دوم مجلۀ کابل ( ۸۰ )
بر بحرانهای مالی دولت افزود و انتظام حکومت سستی گرفت . در عین حال صد هزار
اردوی سواره محمد شاه که در تحت فرمان خسرو ملک خواهر زادۀ شجاع او از راه
کوهای هماچل بفتح و اعظم چین حرکت کرده بود در حدود ثبت نارسیده از اثر برودت
هوا ، صعوبت راه ها ، عدم آذوقه ، تمرد اهالی عرض راه اکثراً تباه و کشته و بعضاً
از خوف سلطان فرار گردید . متعاقباً قحط و غلای شدیدی در پایه تخت دهلی مکرراً در
چندین سال واقع شد و رعیت سخت پریشیده و بر باد گردید . محمد شاه شهر ابادان دهلی را
تخریب کرد و شهر جدیدی در ( آجین ) که تقریباً اورا مرکز هندوستان میگفتند قهراً
بساخت و پایه تخت خود قرار داد و اهالی دهلی را محکوم بیسکونت در پایتخت جدید نمود
این تبدیل فوری وجبری پایتخت بر پریشانی های رعیت افزود و امور اجتماعی را ژولیده
ساخت لہذا کاسۀ صبر ملت لبریز گردید وزعمای افغان در تمام ممالك پنجاب و دکن
وهندوستان علم بغاوت افراشت . محمد شاه چاره ندید جز آنکه اردو های مسلح خودش را
که برای تسخیر ایران و توران آماده کرده بود در داخلۀ مملکت بتا راج ملت فرمان دهد.
پس جنگ های خونین و متعددی بین پاد شاه ورعیت واقع شده و در تمام این جنگها
سلطان بر رعیت غالب آمد ، والحاصل این وقایعی که شمردیم رویهمرفته از سال ٧٢٧
تا ۱۷۵ هجری طول کشید .
سلطان محمد شاه در اواخر سال ٧٥١ با لذات عسکر بگو شمالي بغات سند کشید
ودر عرض راه گرفتار تب محرق گردیده بالاخره در محرم ٧٥٢ در کنار آب سند این
شهنشاهی که هندیها اورا سلطان اعظم میخواندند رخت بسرای دیگر کشید در حالیکه
اکثر ولایات مهمۀ هند از دولت قاهره او مجزا شده و دم از استقلال میزدند ، بزرگترین
آنهمه مملکت و سیعۀ دکن بشمار میرفت که در تحت رایت سردار مشهور اسمعیل فتح افغان
به تشکیل دولتی پرداخته و اعلان استقلال نموده بود . بهر حال این چند بیت از طبع آن
سلطان قهار و ناکامی است که پس از ۲۷ سال فرمانروائی در بستر نزع و احتضار سرائیده :
بسیار درینجهان چمیدیم بسیار نعیم و ناز دیدیم
اسپان بلند بر نشستیم تورکان گران بها خریدیم
٤٠٥
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.