{"book":"adl0986","page":1492,"text":"شماره ( چهارم ) سال دوم مجلۀ کابل ( ۸۰ )\n\nبر بحرانهای مالی دولت افزود و انتظام حکومت سستی گرفت . در عین حال صد هزار\nاردوی سواره محمد شاه که در تحت فرمان خسرو ملک خواهر زادۀ شجاع او از راه\nکوهای هماچل بفتح و اعظم چین حرکت کرده بود در حدود ثبت نارسیده از اثر برودت\nهوا ، صعوبت راه ها ، عدم آذوقه ، تمرد اهالی عرض راه اکثراً تباه و کشته و بعضاً\nاز خوف سلطان فرار گردید . متعاقباً قحط و غلای شدیدی در پایه تخت دهلی مکرراً در\nچندین سال واقع شد و رعیت سخت پریشیده و بر باد گردید . محمد شاه شهر ابادان دهلی را\nتخریب کرد و شهر جدیدی در ( آجین ) که تقریباً اورا مرکز هندوستان میگفتند قهراً\nبساخت و پایه تخت خود قرار داد و اهالی دهلی را محکوم بیسکونت در پایتخت جدید نمود\nاین تبدیل فوری وجبری پایتخت بر پریشانی های رعیت افزود و امور اجتماعی را ژولیده\nساخت لہذا کاسۀ صبر ملت لبریز گردید وزعمای افغان در تمام ممالك پنجاب و دکن\nوهندوستان علم بغاوت افراشت . محمد شاه چاره ندید جز آنکه اردو های مسلح خودش را\nکه برای تسخیر ایران و توران آماده کرده بود در داخلۀ مملکت بتا راج ملت فرمان دهد.\nپس جنگ های خونین و متعددی بین پاد شاه ورعیت واقع شده و در تمام این جنگها\nسلطان بر رعیت غالب آمد ، والحاصل این وقایعی که شمردیم رویهمرفته از سال ٧٢٧\nتا ۱۷۵ هجری طول کشید .\nسلطان محمد شاه در اواخر سال ٧٥١ با لذات عسکر بگو شمالي بغات سند کشید\nودر عرض راه گرفتار تب محرق گردیده بالاخره در محرم ٧٥٢ در کنار آب سند این\nشهنشاهی که هندیها اورا سلطان اعظم میخواندند رخت بسرای دیگر کشید در حالیکه\nاکثر ولایات مهمۀ هند از دولت قاهره او مجزا شده و دم از استقلال میزدند ، بزرگترین\nآنهمه مملکت و سیعۀ دکن بشمار میرفت که در تحت رایت سردار مشهور اسمعیل فتح افغان\nبه تشکیل دولتی پرداخته و اعلان استقلال نموده بود . بهر حال این چند بیت از طبع آن\nسلطان قهار و ناکامی است که پس از ۲۷ سال فرمانروائی در بستر نزع و احتضار سرائیده :\nبسیار درینجهان چمیدیم بسیار نعیم و ناز دیدیم\nاسپان بلند بر نشستیم تورکان گران بها خریدیم\n٤٠٥","chars":1775,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01492.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1492","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1492","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}