Page 1435

شماره (چهارم) سال دوم از اشعار فراموش شده (۳۳) (۱) ای ب بکشای بر من از رزق دری بی‌منت مخلوق رسان ما حضری از باده چنان مست نگه‌دار مرا کز بی‌خبری نباشدم دردسری غالب دهلوي : می، می غرض نشاط هی کس رو سیاه کو کدام رو سیاه شراب را بخیال نشاط اک گونه بیخودی مجھی دن رات چاهئی مینوشد؟ شبا روز را بايك گونه بیخودی بسر كردن مقصد است (۸) معری ارواحنا معنا ولیس لنا بها حالا که ارواح ما با ماست ما بران علم علم فكيف اذا حوتها الا قبر نداریم، وقتیکه قبرها بر آنها لزومیات جلد اول احاطه کردند چه خواهیم فهمید؟ ٢٦٤ خیام دل سر حیات اگر کما هی دانست در موت هم اسرار الهی دانست امروز که با خودی ندانستی هیچ فردا که ز خود روی چه خواهی دانست از چند مثال فوق معلوم میشود که اثر خیالات فلسفیانه معری تا چه اندازه در رباعیات خیام موجود است، حتی توارد خیالات و یکرنگی تخیل بعضاً انسانرا فریب میدهد که این سرقه است علاوه برین اشعار اشتراکیاتی دیگری نیز در موضوعات کلام هر دو شاعر یافت میشوند، مثل بی‌ثباتی دنیا، جبریت، تعلیم اخلاق مذمت فقها و واعظین، آزاد خیالی مذهبی، وغیره. (۱) رباعی ذیل خیام بیشتر موافق است، و به بیت نفیس غالب نیز نزدیکتر. می خوردن من نه از برای طرب است نه ز بهر نشاط و ترك دين و اديبت خواهم که دمی ز خویشتن باز رهم می‌خوردن و مست بودنم زان سبب است (مترجم) ۳۵۸