Page 1188

( ٦٠ ) هما یون نامه شماره (دوم) سال دوم تقریظ و انتقاد همایون نامه بقلم آقای سرور خان گویا از نفیس ترین کتاب های که بزبان فارسی در دورهٔ مغل هند برشتهٔ تحریر آمده یکی از آنها همایون نامهٔ گلبدن بیگم دختر سومی بابر پاد شاه مغل است که بخواهش و امر برادر زادهٔ خویش اکبر جلال الدین این کتاب نفیس را تصنیف نموده و از دقیق ترین سوانح و کوایف حوزهٔ زنده گانی آن پاد شاه دریغ نکرده است . گلبدن بیگم که مصنف این کتاب است دختر سومی بابر شهنشاه مغل و در سنه ۹۲۹ در شهر کابل متولد گردیده است . وقتا که شاه مذکور از دنیا رحلت نموده گلبدن بیگم مرحلهٔ هشتمین دورهٔ حیات را سیر مینمود و خود در آغاز کتاب گوید . وقتی که حضرت فردوس مکانی از دار فنا بدار بقا خرا میدند این حقیر ۸ ساله بود و بیان واقعه شاید کمترک بخاطر مانده باشد بنا برحکم پاد شاهی ( اکبر جلال الدین ) آنچه شنیده و بخاطر بود نوشته میشود . همایون نامه شامل وقایع خانوادگی ، طرز زندگانی ، طریقهٔ خوراک و پوشاک مراسم عروسی و اعیاد و سائر رسومات فامیلی بوده و درعین حال باعتبارات سلیس و محاورات خانگی که در نهایت لطافت است مرقوم گردیده است و درین زمینه نظیری جز دو کتاب دیگر (که تالیف عباسه خواهر هارون الرشید و ولاده دختر مستکفی خلیفهٔ عباسی است ) ندارد و در حقیقت ظهور همایون نامه يك فصل روشنی بتاریخ مغل افزوده است با اینکه يك عدهٔ مؤرخین خوبی در دورهٔ مغل بوجود داشته و کتابهای مفیدی تالیف کرده اند ولی مانند ۱٨٥