Page 113

صفحة ( ٥٠ ) سال اول ـ مجلهٔ کابل شمارهٔ ( ۲ ) با حساب تشکیلات جغرافیای طبیعیهٔ افغانستان در سه قسمت منقسم میگردد . اول ولایات و وادیهای که در ماورای سلسلهٔ هندوکش در صفحات شمالی وطن موجود شده . دویم حوضه ها و وادیهای که در ماورای سلسلهٔ پامیر و سلیمان در صفحات مشرق مملکت قرار گرفته است . سیوم وادیهای که در بین این دو سلسله جبال یعنی جنوب هندوکش و مغرب سلسله های پامیر و سلیمان ـ واقع گردیده است . وادیهای صفحات شمالی هندوکش را از مملکت اجنبی بخارا ، رود بار آمون بصورت طبیعی از هم جدا میکند . این رود بار از شرق شمالی افغانستان بر آمده تقریباً تا ثلثان ولایات شمالی مملکت جریان دارد ، و بعد ازان منحرف گردیده راه بحیره ارال را می پیماید . حصص باقی ماندهٔ شمال جنوبی صفحات شمالی را ولایات مرو از ریگستانهای خوارزم سوا مینماید . ولایات مشرقی افغانستان را در شرق شمال همان رشته های کوه های پامیر از تورکستان چینی ، و بعد ازان در تمام جهت شرقی مملکت از دیار وسیع هند ، رود بار سند بشکل طبیعی جدا وتقسیم می کند . و همین رودبار سند است که افغانستان را به بحیرهٔ عرب پیوند مینماید . قسمت غربی افغانستان را صفحات خراسان و کل سیستان و بلوچستان از صحرای لوت و مملکت فارس جدا میکند . جنوب مملکت نیز بلاواسطه به بحیرهٔ عرب چسپیده است . قسمت شمالی هندوکش عبارت است از ولایات طخارستان ( قطغن و بدخشان ) و باکتریا ( بلخ ، گوزگان ، مرورالرود و مرغاب وولایت مرو ) . قسمت شرقی سلسلهٔ پامیر و سلیمان شامل ولایات بلور ( چترال ) وگندها ریا ( پشاور ، سوات ، بنیر ، باجور ) وولایت پاکتیا ( بنو ، دامان ، دیره جات ، )