Page 112

صفحه (٤٩) سال اول - مجله کابل شماره (٢) بی نهایت خوشگوار و مساعد بهمرسیدن انگور، خربوزه، شفتالو، زردآلو، چهارمغز وغیره است . این اثرات آب وهوای مختلفه مملکت هرچند بصحت جسمانی ملت مساعد است ولی باصعوبت طرق مواصله داخلی شانه بشانه داده، در تمام وادیها و حوضه های صفحات جنوبی و شمالی سلسله هندوکش و ولایات شرقی وغربی سلسله پامیر وسلیمان، اختلاف رسوم و اعتیادات، موزيك و ادبیات، حتی لهجه و زبان وغیره ایجاد کرده است. واینست از بزرگترین عوامل طفاوت حیاتی در قبایل وعشایر و بلاد مملکت که ما در محل مناسبی ازان سخن خواهیم گفت . حالا میرویم بتفصیل همان دوسلسله عظیمه جبال هندوکش و پامیر که از شرق شمال بجانب شمال و شرق مملکت امتداد یافته وجغرافیای طبیعی افغانستان را تشکیل کرده است پس میگوئیم : اگر سطح مرتفعه پامیر که در شرق شمال وطن قرار گرفته، راس يك زاويه حساب شود، دورشته جبال مسلسله ئی تقریباً بشكل يك زاويه از رأس آن نشئت کرده است، که یکرشته شمالی او بجانب غرب شمال افغانستان تا نبرسند ترکستان و شمال هرات ممتد و بخط اعوجاجی سیر کرده است . این سلسله شمالی پیروپامیس و یاهندوکش نامیده میشود. رشته دیگر این زاویه، عبارت است از سلسله کوههای شرقی که از پامیر گرفته تقریباً بخط مموج، تمام وادیهای مشرقی صفحات جنوب هندوکش را تاداخل بلوچستان سیرمینماید، این سلسله پامیر در هرحصه افغانستان نامهای مختلفی داشته و در قسمت آخری خود بسلسله سلیمان مشهور است ارتفاع این دوسلسله جبال از ١٢ تا ٢٠ هزار فت است، و هر قدر بجهت غرب و جنوب مملکت نزدیکتر میشوند از ارتفاع شان میکاهد .