Page 108

صفحه (٤٥) سال اول - مجله کابل شماره (۲) وهياطله ها در بعد الميلاد، و هكذا در زمان سلطنت های غزنویه و غوریه در بعد الاسلام، حتی در عهد عروج ابدالیان در دو قرن پیشتر ، مملکت افغانستان دارای چنان تشکیلات عظیمه امپراطوری بود که حدود سیاسیه اش بعلاوه افغانستان طبیعی شامل ممالک ماورأ النهر ، خوارزم ، قسماً فارس وهندوستان بوده، و گاهی هم تعداد اتباع امپراطوری افغانستان بیکصد ملیون میرسید . افغانستان امروزه در رقبه سه صد هزار مربع میل با تعداد تقریباً ده ملیون نفوس ، در آسیای جنوبی باشکل بی قاعده واقع شده ، و از جهات مختلفه خود محدود است به ممالک ماورأ النهر وتورکستانات و سلسله کوههای همالیا وچترال وچین و سلسله کوههای سلیمان وممالک بلوچستان و فارس . ومحل وقوع این مملکت دربین ٣٩ درجه ٣٠ دقیقه و ٣٨ درجه ٣٥ دقیقه عرض البلد شمالی و ٦٠ درجه ٥٠ دقیقه و ٧٤ درجه ٥٠ دقیقه طول البلد شرقی میباشد ، که شرقاً غرباً طول افغانستان بالغ میشود بر شصد میل . برای آنکه خواسته باشیم جغرافیای طبیعی افغانستانرا خوبتر ظاهر نمائیم لازم است بگوئیم ، افغانستان در صفحات شرقی و شمال خود فرو رفته گیهای دارد که حدود طبیعیه اورا از یکطرف تا دریای سند و از دیگر طرف تادریای آمو و ریگستانهای خوارزم میرساند ، حصص باقیمانده مملکت سطوح مرتفعه میباشد که در عهد سوم تشکیلات ارضیه بوقوع پیوسته است . افغانستان دارای سلسله کوهها و جبال متعدده است که در تشکیلات ارضیه و ساختمان وادیها و جریان رودها عامل و مؤثر یگانه مملکت بشمار میروند . و از ان جمله است سلاسل متعدده و طویلی که از شمال شرقی بجنوب غربی و از مشرق به