Page 1010

( ٤٤ ) مجلۀ کابل شمارۀ ( اول ) سال دوم و باستثنای حصۀ از چین و سایبریا تمام آسیا بانضمام جزایر شرق الهند بوده همچنان استعمار اسلام از قرن ۱۳ و ما بعد آن در اکثر به نقاط غربی و جنوبی اروپا تجاوز مینمود ! ازان جمله پورتگال و اسپانی و بعضاً سواحل شمالی بحر سفید و غربی یونان ، حتی جنوب فرانسه و اکثر به بالكانات و تمام سواحل بحر سیاه و استریا و هنگری در حیطۀ اقتدار و تسلط مشرق در آمده . خورشید اقبال مشرقیان در قرون مذکوره تمام اقوام نامدار جهان را تحت الشعاع گرفته و بعظمت مشرق هر ملت معروفی تعظیم مینمود بلخ ، هرات ، غزنی افغانستان ، بغداد ، دمشق ، غرناطه از پای تخت های معظم مشرق و مهد علم وفضل وتمدن جهان بشمار میرفت . کتب خانها ، مدارس ، علوم و فنون در هر گوشه و کنار موجود اقتصادیات و تجارت با رونق بود ؛ تمدن مجلل و نورنی مشرق چه از حیث نظام مادی و چه از جنبۀ فضل معنوی که بهتر ازان تمدنی هنوز قدم بعرصۀ وجود نگذاشته است در خاك مشرق حكم فرما واهالي مشرقی را بعروج سعادت و اقبال رسانیده بود . طرز ادارۀ عمومیۀ اسلام عبارت از يك خلافت کبرای انتخابی مقید بقوانین قرآنی بوده و دیگر ممالك مشرقی را مثل حکومات متحده کنونی آمریکا بمركز خود علاقه مند داشته و تحت تأمین میگرفت . این ملل جسيمه و ممالك متعدده مشرقی را صرف وحدت معنوی و احکامات قرآنی با همدیگر مربوط ساخته حقوق و حدود همه افراد بصورت متساویانه محفوظ بود . در چنین عصر و موقعیکه شرق بعزت و کامرانی و امنیت تمام بسر میبرد در غرب جنگها و خون ریزی های مدهشی بوقوع میرسید ، مهم ترین ان واقعات طوايف الملوکی و تجاوز امرا و سرداران مغربی بود که بر علیه همدیگر شان لشکر کشی کرده خون انسانها را میریختند ، تجارت ، صنایع ، علوم در غرب آنروزه چندان رونق و رواجی نداشت بلكه پيشه عمومی تربیه حرب و خون ریزی بود ولی با وصف آن هنگاميكه ملل مغربی بقصد استخلاص بيت المقدس عموماً متحد شده و در سالهای ١٠٩٦ ١٢٧٠ بجنگ شرق آغاز نمودند ملل مشرقی در سایۀ اتحاد معنوی و انتظام اداری خویش در تحت قوماندانی شخص ٤٤