Page 52

( ۴۸ ) هر دو گنبد را مینا کاری نموده چون عازم بیت الله شریف بوده باقی را بشاگردان خود سپرده خودش بآ نطرف رهسپار گردید . (۱) الحاصل در کار خانه استاد مذکور انواع کاشی که از حیث رنگ و ساخت تقریباً به ۷۰۰ قسم متمایز میرسیده ساخته میشد ، و امروز هم اگر ارقام کاشی های روضه مطهره تحت شمار آورده شود کما بیش به ۷۰۰ میرسد . لوی نایب موصوف برای تذکار اهتمامات خود بعضی کتیبه ها بروی سنگ ، و بعضی هم در کاشی ساخته و جا بجا نصب کرده بود ، که تا امروز بعض از آنها موجود ، و برخی نا پدید اند ، از آنجمله کتیبة تعمیر دو گنبد که بروی گنبد های سابقه ساخته شده بدست ماست که اینک در ذیل آن را نقل میکنیم : زروی صدق و صفا و بخاطر خوش و شاد بروی گنبد حضرت بنای نیک نهاد بروی گنبد پیر تنور شاه از سر صدق نمود تعبیه باغ و بهار کل بنیاد ندیده چشم جهان اینچنین گل و گلشن چه گلشنی که زباد خزان بود آزاد چنان بصنع بیار است نقش او نقاش که گوئی از پر طاؤس خامه کرد ایجاد به جستجوی شدم من زسال تا ریخش (غین) ببانگ بلند هاتفی زد فریاد ( علم غلام علی ) هست مبدء تاریخ ولی بکش (دل) از وزانیکه دل بجانان دارد ( ۱۳۴۱ ) ( ۱۲۸۷ ) ( ۳۴ ) چو اسم او ست محمد علم بسیط جهان بر وز حشر بر پر لوای احمد باد نوت : این کتیبه در کاشی کاریهای رواق نظر گاه از خود کاشی تعبیه گردیده بود که اکنون ناپیدا ست زیرا رواق از طرف سردار عبدالغان توخی نایب الحکومه ترکستان تجدید شده وعوض این کتیبه کتیبة دیگر نصب میباشد در واژة جنوبی که ( در احرام ) هم نام دارد در منتهای با زار حضرت بهاؤالدین علیه الرحمه کائن است سه کتیبه دیده می شود : اول در بالای رواق داخلی این دروازه که دربین مینا کاری آن بخط جلی در کاشی خوانده می شود « کرد مینا طاق دربار علی مرتضی خادمی از خادمان کمترین د یل نقشبیا از خلوص وهمت و صدق ویقین خویشتن شد (علم) زینسان بروی ارض تا اوج سما تو تیا آسا همه بر دیده جا ن میکشد خاک این در گاه قدس ایجاد را صبح ومسا بر امید آنکه یا بد عا قبت محمودیء روز محشر از طفیل خوا جة هردوسرا جستم از پیر خرد تاریخ این طاق جدید در جوابم گفت «طاق نایب شیرخدا» » ۱۲۸۸ (۱) بساختن این کنگره ها در اوائل كسی موفق نشد تا عاقبت آن را مرحوم سردار محمد عثمان خان بن سردار محمد عمر خان ( بن سردار سلطان احمد خان معروف بسر کار ) در دور نائب الحکومگی خود ساخت .