Page 6

ب که در طی آن به تدریج سدوزائی‌ها ضعیف و بارک‌زائی‌ها قوی شده رفتند تا به اوج اقتدار رسیدند. عروج بارک‌زائی در حقیقت شرح مبارزه نهانی و رقابت‌های خاندانی است که متأسفانه بعد از سال ١٢١٤ بین دو دودمان افغانی تولید شد و با وارد کردن صدمه‌های بزرگ به ارکان یکدیگر مملکت را در یک موقع بسیار حساس که سروکلهٔ استعمار از کرانه‌های خارج مملکت نمودار شده بود بی‌نهایت خساره‌مند ساخت. عروج بارک‌زائی یک دوره فتور تاریخ معاصر افغانستان است که متأسفانه با مشغول شدن شاهزادگان و سرداران به حساب‌های شخصی و رقابت‌های خاندانی و رنجش‌های خصوصی امپراتوری وسیعی که مؤسس سلاله سدوزائی اعلیحضرت احمدشاه بابای درانی به ارث گذاشته بود در اثر نقشه‌های استعمار پارچه‌پارچه و چپ‌وجپ از دست ما رفت. تاریخ اگر درس و انتباه است کتاب عروج بارک‌زائی که شرح این دورهٔ فترت است ممثل اعلای آنست که اینک به دسترس خوانندگان گرامی گذاشته میشود. مؤلف و مدون این اثر «ادوارد الامیس پیوکر» یک نفر از محققین معاصر انگلیسی است که چندین سال قبل آنرا بحیث مونوگراف خویش نوشته و برای ملاحظه به انجمن تاریخ افغانستان فرستاد. چون مؤلف در نگارش این اثر رنج بسیار برده و مآخذ متعددی را از نظر گذرانیده و بی‌طرفانه قضاوت‌هائی کرده است انجمن تاریخ ترجمهٔ آنرا مفید دانسته ذریعه دو نفر از همکاران سابق «دو تن» از نویسندگان برجسته شاغلی عبدالرحمن پژواک و شاغلی محمد عثمان صدقی به ترجمهٔ آن اقدام کرد و اینک امروز نتیجه زحمات ایشان را به جامعه تقدیم میکند. احمد علی کهزاد ١٩ سرطان ١٣٣٢