Page image — the source of record
Machine transcription
( ۱۸ )
کردند هنگامیکه کرنل تیلی و همراهان او در حدود اول مارچ سنه ١٨٥٨ از هرات حرکت گردید سلطان جان که حتی در زمان برقراری خود بحکومت نیز نسبت بحکومت انگلیسی بحکومت ایرانی تمایل نشان میداد خویشتن را زیر نفوذ ایران دانسته خطبه بنام شاه ایران میخواند وسکه بنام او میزد (۱) سلطان جان لاف میزد که او چون نمی خواست با سفرای بریتانوی سرو کاری داشته باشد ایشان را مجبور ساخت بروند بهر صورت از هیأت علمی روسیه که تحت ریاست ام . خنی کلوف آمده بودند مهمان نوازی و پذیرائی شایان نمود (۲)
بریتانویها سلطان احمد خان را حاکم هرات شناخته بودند و البته این مسأله لا اقل برای چندی دوست محمد خان را از حمله کردن توان باز میداشت حتی غلام حیدر خان که ظاهراً ولیعهد شمرده می شد نیز از تصرف سلطان جان بر هرات رشك برده و بدین بود بهر کیف امیر بیکار نه نشست و در رعیت ساختن قندوز قراریکه میگویند به ١٨٥٩ (٣) ضمیمۀ متصرفات او شد خود را مشغول ساخت . سلطان جان برای آنکه میدان را بیشتر برای اقتدار خویش خالی کند اولا دۀ یار محمد خان را که در هرات از طرف شاه ایران وسایل معاش آنها تهیه می شد خارج کرد بهر کیف علیخان وبعد . یار محمد خان بیار محمد خان بکابل آمده و از طرف امیر مورد احترام و لطف قرار گرفتند سلطان جان جرأت یافته سیف الله نماینده شریف خان یکی از پسران امیر را از حکومت فراه محروم ساخته و زمام امور آنجا را بنام خود به افضل خان پسر پردل خان متوفی ( یار کرائی ) که به قلعه تهران پناه برده بود تفویض نمود از اینجا بود که امیر بهانۀ را که مدتها انتظار میکشید برای تصرف هرات بدست آورد و با قوای زیادی از کابل حرکت نموده وقتی بهرات رسید ده ماه آن را محاصره نموده و بالاخره هرات را تصرف شد به این ترتیب امیر دوست محمد خان به نصب العین خود رسیده و خوابهای شیرینی را که در باره پوره ساختن محدودات افغانستان میدید و آرزو هاییکه درین راه بدل می پرورا نید و با کمال صبر ومتانت ثبات استقلال نفس در راه آن تکالیف ومشقات زیادی را بر خود هموار نموده به بیداری دریافت و در راه مساعی و آمال خود کامیاب گردید ولی با هم مقدر نبود که ثمر کوششها ومساعی خود را چنانچه شاید چیده واز گنجی که برنج بدست آورده بود چنانچه باید تمتع کند وبتاریخ ٩ جون ١٨٦٣ در هرات جـهـان فـانـی را وداع گفت .
( انتها )
١ هیستری آف پرشیا تألیف واتسن
٢ افغانستان اینددی افغانز صفحات ٩١ ٩٢٠ تألیف بلیو
٣ ـ دی هستری آف پرشیا صفحه ٤٥٤ تألیف مرکهم
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.