Page 181

(١٦٦) امیر نیز برای این مطلب منتظر ماند (١) البته واضح است که در خلال وقفه انتظار خویش با نماینده روس خیلی بی‌پروا نمی‌نموده و چندان وقعی نمی‌گذاشت و این شیوۀ بی‌ پروائی در اثر این بود که شوکت و اقتدار و عظمت و فتح خویش را وانمود کند این شخص عجیب استادی برای ثبوت اهمیت خویش داشت که همۀ آنها مبنی بر این بود که دوستی او را خواهش کرده اند. حکومت هند کاملاً واضح می‌فهمید که دوست محمد خان در اثر جرئتی که در نتیجه وعدۀ پیشگوی خارجی که مفاد و منافع او را سراً با خود ش مورد تصادم است گرفته است در بارۀ مقاصد سوء خویش با سگها اصرار نموده و چیزهای مطالبه مینماید که گورنر جنرال با دوستی خویش که با رنجیت سنگ داشت نتواند به افکار و خیالات حکمران لاهور تسلیم شده و موافقت نشان بدهند و اینکه نقشه های را که برای وسعت قلمرو خویش طرح کرده بود و حرصی که بحصول و تمتع از مزایای سرحدی هند داشت اعلام کرده و اکنون علناً علاوه بر افکار و نقشه مذکوره به جلب هر گونه قوای امدادی خارجی که بتواند بدست آورد تهدیدات خویش شروع کرده بود، از همه بالا تر اینکه اکنون بوضاحت فهمیده می‌شد که امیر علناً برای پیشبرد مقاصد و آمال فارسیان در افغانستان معاونت مینمود حالانکه ضرری را که ازین راه متوجه حکومت برطانوی می شد بخوبی میدانست و از شیوۀ غیر دوستانۀ خویش بکلی آگاه بود از ینرو حکومت برطانیه مجبور گردید که کپتان برنس را امر مراجعت بدهد چنانچه مومی الیه بتاريخ ٢٦ اپریل سنه ١٨٣٨ حرکت نمود، وزیر مختار روسیه امردار پذیر فته شده و امیر تلطف و نوازش زیادی در بارۀ او مرعی داشت، و اولین کاریکه کرده تهیه يك مقدار پول زیادی برای امیر دوست محمد خان وحتی تسکین رنجیت سنگ بود، از ینر و دوست محمد خان خویشتن را در آغوش دولت روسیه انداخت. (٢) کپتان برنس براه سمله سفر کرده و بتاریخ جولای سنه ١٨٣٨ با گورنر جنرال ملاقات نموده به لاهور وارد شد که رنجیت سنگ پذیرائی شایانی افزونوده با شکوه زیادی اورا استقبال نمود، تمام مسایل خارجی راجع به امور مملکت افغانستان در سمله مورد (١) قراریکه مکتوب برنس ثابت میکند بلاتر دید امیر دوست محمدخان طرفداری و معاونت برطانوی ها را بر امداد شاه فارس و امپراطور روس ترجیح میداد ( تاریخ مكتوب ٣٠ ماه دسمبر ) این مکتوب را برنس به مکناتن نوشته بود (هستری آف دی واران افغانستان مولفه کی صفحه ۱۸۰) کتاب مولفه فریرسفحه ٢٦٣-٢٦٤ کتاب فوق میسون جلد اول صفحات ۱۰-۱۱ (۲) لايف آف امیر دوست محمدخان جلد اول صفحات ٢٣٦-٢٣٧ مولفة موهن لال (وقتيكه نماینده روس از كابل ميرفت يك نفر سید افغان که اسم او یحیی بود تا خیمه محمد شاه بحیث سفیر امیر برای تعقیب مذاکراتیکه از طرف وکویچ شروع شده بود فرستاده شد ( فریرا هستری آف دی افغانز صفحه ٢٤٠ در قندهار محمدعمرخان با آن ها پیوست (پسر دوم كهندل خان) كه او نيز بدربار فارس به حمل همچو پیغامی فرستاده شد ( کتاب فوق )