Page 180

(160) حملات امیر دوست محمد خان بر قوای سکھا علاوه براینکه ناگهانی بود بر آتش جنگی که در بین مناطقیكه حکومت انگلیس میخواست بازار تجارتی خویش را باز کند نیز دامن زنی میکرد ،البته واضح است که در اثر این اغتشاش حکومت هندی انگلیس با آن همه بی قراری واشتیاقی که برای وسعت تجارت وجلب منافع خویش داشت اگر افغانها بوضعیت خویش باهمسایگان کفرشان خاتمه نمیدادندخیلی خساره میکشیدند ازینرو گورنر جنرال برای جلوگیری این چنین مصائب به کپتان برنس سپرد که امیررا ترغیب نماید تا بازنجیت سنگ موافقت نموده وبطور منصفانه ومعقولی سازش نماید ودرین صورت البته گورنر جنرال تاثیرونفوذ خودرا در ترغیب حکمران سكه برای میانه دومملکت صرف خواهد کرد. رنجیت سنگ فورا ًبپیشنهاد گورنر جنرال رضائت نشان دادولی درموقعیکه این مذاکرات صلح جویانه جریان داشت ودرراه بود کپتان برنس نا گهان دراثر ورود يك نفر نماينده روس بنام کپتان وتکبوویج که بايك قطعه مكتوب ازطرف کونت سیمونچ سفیر روس مقیم تهران که بتاریخ 19 ماه دسمبر 1837 وارد گردید خیلی مضطرب گردید .آنچه حقیقت است هيچيك پالیسی محدوه ومعینی در محتویات این مكتوب شامل نبود و صرف اعتماد نامه ٔبود که برای تائید قول نماینده مذكور وجلب اعتماد امیر نسبت باو راجع برازها وامور مخفی داده شده بود. قبل ازین نماينده انگلیس هر احصاء ضروی برای گورنر جنرال فرستاده و با او مخاطرات بعضی مذاکرات ورفت و آمدی را که حتی درخودسرحداث هند جریان داشت خاطر نشان نموده بود و راجع باختيار پيشر فت مزیدی ازطرف حكومت هند راجع به پالیسی افغانی و کابلات نمود لاوداکلیند به امیر دوست محمدخان اظهار داشت که ازهر گونه معاونت خارجی صرف نظر نموده و نماینده روس(ارد کنده را) واورا بخوداميد وارساخت البته امير آماده بود كه حرف اورا بپذیردوای اگر حكومت هند برطانوی باووعده معاونت درراه واپس گرفتن پشاور میداد چنانچه بابرنس داخل مذاکره گردیده واز اووعده این كمك را مطالبه نمود ولی نماينده انگلیس درين باره اختیاراتی نداشت وجز اینکه مسئله مذکور رابه اولیای امورد ر هند نوشته وجواب خویش را منتظر باشد (2) (1) هسری آف دی افغانز صفحه 272- مولف فریر (2) بر نس اقلاً شایق بود که پشاور را دوباره برای دوست محمدخان بگیرد چنانچه اين التصاق اورا میتوان از كلمات مکتوبی که به میسون نوشته است کښد... ( جورنیزان بلوچستا ن د افغانستان ایندی پنجاب جلدسوم صفحه 423) ولی مو هن لال وفریراظهار میدارند که امیرخاطر نشان نمود که سپردن پشاور بدست سلطان محمد خان برای مفاد اومضرتز از آنست كه بدست سكها باشد (لایف آف دی امیردوست محمدخان جلد اول صفحات 257- موهن لال وفریر (هستری آف دی افغانز صفحه 204)