Page 11

(۴) پذیر میشود . بهر کیف خالی از دلچسپی نیست که حاجی جمال خان محمدزائی و محمدزائی شعبۀ بارکزائی است . وقتا فریـر بافغانستان رفته بود قبیلۀ محمدزائی بیش از چهار یا پنج هزار خانه نبود حالانـکه قوای عمومـی بار کزائی بین چهل و پنـج و پنجاه و پنج هزار خانه بالغ میشـد (۱) حاجی جمال خان در دورۀ سلطنت احـمدشاه درانـی نفوذ و اقتدار زیـادی پیـدا کـرد و در حقیـقت احمد خان سدوزائی در سایۀ او پادشاهی انـتخاب کـردیـد . واقـعـات و گـذارشات ایـن واقعهٔ مهم که در تاریخ افغانستـان مقـام بـزرگی را احـراز کـرده است و مساعی و اقـدامات حاجی جمال خان و دیـگر بار کزائـی هـا قسـمت هـر گـونه بحـث طویـل و یاد داشت را دارد . نادرشاه ایرانی تقریباً بر تمام افغـانستان مسلط گشـته و از اسـتعداد سیاسـی که داشـت وسلـوك آزادی بخـشی کـه بـا افغـانها و قـوانین قـومـی آنـهـا میـکرد در حـدود شـانـزده هـزار سوار دریـن مملـکت مهیـا کـرده بـود ادارهٔ ایـن سـواران بدسـت ده نـفر بزر گـان قـومــی که هشت کس از آنها ابدالی و دو نفر غلزائی بود ، سـپرده شـده بود که در راس همه آنها نور محمد خان علـی زائی قـرار میـگرفت . احمـد شاه بیکـنیك ایـن سواران افغـانی با نـدازهٔ فرحنـاك و مقتدر شـده بود کـه او بـه آنـها رعـیت حـکمر انان خویـش تـرجیح میداد ایـن مسـئـله تـاحـدی زیـادت کرد که بـالاخر ایـرانیـها از قـرب اقـاعنه در بـار شاه خویـش حسـد میـبـردند . بالاخر وقـتـی نادرشاه در ۱۷۴۷ از بیـن رفـت ایـرانیـها مـوقـع رامـناسـب دیـده بـر افـواج افغانی حمـلـه نـمودنـد ، افغانـها نـیـز بمالـعۀ مـدافـعه کـرده و بـرای آنـکه اقـتدار خـارجـی هـا را در مملـکت شـان منقـطع سـازند بـا آنـها در آویخـتنـد . در میـان سـردار هـائی که در قشون ایـران خدمت میـکردنـد یـکی احمدخـان سـدوزائـی بـود کـه نفـوذ و متـانـت او بیـشـتر از دیـگر ان بـود . این سـردارهـا افغانی را که حکومت ایـران در بیـن شـان انـداختـه و نـمی گذاشـت با هم اتـحاد و دوسـتـی داشتـه باشـنـد حـس کرده و وقـتـی به مملـکت خویش مراجـعت نمـود نـد عـهد کـردند تا بعد از آن باهـم متفق و هـمدسـت شـده و خویـشـان را از در اسـارت بیـگانـان بیـرون آورده اسـتقلال و مسـایل سیاسـی را بـدسـت خـود اداره نمـاینـد . بعـد از یـکـمـاه او اسـتـن اداری مؤ سسـی تشـکیل داده و اداره امـور را مکـفـ گرفتند . اجتمـاع سـردار هـا در مقـبره شـیـر سـرخ سـابـا در قـریـه نادر آبـاد نزدیك قندهار صـورت گـرفـت . بعـد از مذا کرات زیـادی تصویب شد که بـایسـت شخصـی را بعنـوان حـکمر ان عمـو مـی انتـخاب کرد که مملـکت بتواند در سایـه اجر آت بـه صلـح و امـنیـت کـاملـه زیست نمـایـنـد . قبل از آنـکه شخصـی انتـخـاب شـود چـنـدین بـار مـجالـس تشـکل و مـذا کرات تـکرار شد زیـرا هـر قبیلـه میـخواسـت نمـایـندۀ او بـر تخـت شـاهی جلوس نـماید و الـبتـه خـالی از دلـچسـپی نیـسـت بـالاخر چنگـونـه یك نفر را منتخب نـمـودنـد . احـمد خـان سـدوزائی بعنـوان نمـاینـدۀ قبیـلـۀ خویـش در مشـت مجلـس از اجتماعات فـوق الذکر حاضـر بـوده و طـوریکه از تجـربـیات خویـش پـند گـرفتـه بـود بحـرف دیـگـران گـو ش داده و هیچ اظهـار رای نـمیکـرد تا بـالاخره درویـشی بـنـام صـابـرشـاه کـه خـدمتـگزار و با صطلاح مـجـاور (۱) فریر تاریـخ افغـانـها HistoryOf The Afghans صفـحه ۱۸۷