Page 88

٦٩ لیکن بواسطۀ وحدت نام‌های اماکن مثل «خیبر» درۀ واقعه در بلاد افغان و خیبر در (جزیرة العرب قریب) شام که مقر بنی اسرائیل بوده با جود بعد مسافه بین سرزمین افغانها و قرارگاه بنی اسرائیل اعتقاد ایشان به این مسئله که آنها از نژاد حضرت اسرائیل [٦] هستند محکم می‌گردد [١] گروهی گمان دارند که اینها از طائفۀ ارامنۀ شیروان که قبلاً بنام «الیان» یاد می‌شده می‌باشند و این مسئله را وجود کنیسه‌های که در قراباغ و ازر مربوطات شیروان بنام «قند سار» تا حال وجود دارد تائید می‌نماید و رئیس این مقامات را «اغوانج» می‌گویند و معنی اغوانج در زبان ایشان کلانتر «اغوان‌ها» است. ارامنه که «در گنجه» و شیروان «و» نخجوان «و» گیلان» سکونت دارند به این نام اغوان افتخار می‌نمایند واغوانیت را دعوی می‌کنند پس محتمل است که لفظ افغان محرف اغوان یا الیان باشد و ممکن است که رئیس «قند سار» پس از کوچیدن به مقام کنونی و بود و باش ایشان در قندهار این موطن ثانوی خود را قندسار نامیده «و قندهار» محرف «قندسار» باشد [٢] و از اطوار شان چنان مستفاد می‌شود که آنها در زمان مهاجرت از وطن اولی خود به دیانت عیسوی متدین بوده و متعاقباً اسلام آورده‌اند چنانچه تا حال در بین شان بعضی آثار و عادات اجداد آنها مانند نقش نمودن شکل صلیب بر روی قرص نان [١] کسانیکه این نظریه را تائید مینماید علاوه بر املته که سید جمال الدین نقل نموده است دو مثال دیگر را نیز برهان می‌آفرآیند. اتحاد کلمۀ «باجور» را که از علاقه‌جات سرحد آزاد مشرقی افغانستان است به «باجور» مصدر لیل قبطی بردن وکلمۀ «سدوم» که اسم موضعی از علاقۀ «سدۀ یوسف زئی» است به «سدوم» شام چون «و» خیبر» فوق الذکر دلیل سامی بودن آنها میدانند ابعداء تورات قلمی قدیمی از طرف ایشان برای نادر شاه افشار در زمان عبور او از محاذ علاقۀ ایشان بجهت هدیه آتیه این مسئله ذکر می‌نمایند [٢] علاوه بر شهر مشهور قندهار افغانستان در هندوستان نیز به این نام مقاماتی وجود دار دو در بین افغانها بنام «قندهاریها» طوائفی در سرحد آزاد مشرقی زندگانی می‌نمایند که نه از قندهار کوچیده و نه آن مقام را دیده‌اند.