Page 56

۳۷ می باشد و هشتم چون رنگریزی و نقاشی و رنگ آمیزی است و اگر این مردم مهمل گذاشته شوند و این امر را پیش به برند روی مردم را از کار ها باز خواهند گردانید دام های مکر و فریب را به گردن آویخته لنگ های خدعه و فریب را کشال کرده عصای شر را در بغل گرفته چام طمع خود را ازان پر خواهند کرد نفوس ایشان از اخلاق فساد ودوست داشتن ریاست كاذبه وطلب دنیای دنی وحسد وحقدو عداوت ها از هر جهت مملو خواهند شد واین اخلاق خود را زیر پردۀ تلبیس خواهند پوشانید و بعد ازان خواهند گفت که دست های خود را زیر این پرده ها در آورید تا اموال مردم را بربایند. الحاق این مردم با ایاختی ها لازم است و به هر ذی شعور واجب است که ریشه این چنین افراد را بکند تا افکار عوام را فاسد نسازند و وبال این افساد بر علیه عام و خاص ثابت نیاید. پس شرافت هر صنعت باندازه عموم موضوع وغاية آنست اشرف ترین جمله صنائع صنعت حکمت است که عبارت از سیاست باشد و اهنگری اگرچه عام المنفعه است لكن بمقابل حکمت حیثیت خادم به مخدوم دارد. از گذارشات فوق مجاهدات علمی او معلوم شد که شفاهاً و قلماً بياناً و تحريراً مردم را به سوی علم مثمر متوجه می ساخت حالا قدری از خدمات سیاسی او بحث میرانیم چون اوراق تخمین شده ما کمتر مانده لهذا احوال ما بعد را بصورت بسیار موجز ذکر می نمایم زیرا مردم از شرح حال سیاسی او اضافه تر خبر دارند و اگر موقع بدست آمد در تألیفات ما بعد بشرط توفیق ازان ذکر خواهد شد انشاء الله چون مصر ملعبه سیاست اروپا گشته بود و دست خارجی ها اوضاع مصر را چنان به خرابی رسانیده بود که حکومت از بحران اقتصادی بسیار به مشقت بود. اسماعیل پاشا جنرال قونسل