Page 991

( 410 ) استحكام مبانی سلطنتی وجمع آوری قوا بطرف خاک هند متوجه شده و بنای فتوحات را گذاشته اند آنهائی که محض به فتح و کشور کشائی به الحاق بعضی اراضی هندی به خاک آریانا اكتفا کرده و به مملكت خود مراجعت كرده اند هم از اراضی مفتوحه خود خير ديدند و هم در کشور خود آسوده مانده اند برعکس بعضی کسانی دیگر كه هندرا فتح کرده و در آنجا ماندند آهسته آهسته به تدریج مركز ثقل حكمفرمائی خودرا از زمین های بلند آریانا به جلگه های هموار هندی نقل داده و روز گاری نگذرا نيده اند كه دچار ضعف شده و نيروی تازه دمی از کهستانات فرود آمده وایشان را برداشته است كوشانی های بزرگ تا وقتیكه در آریانا سلطنت داشته و یا بعد از فتح بعضی حصه های هند هم مرکز خود را از کاپیسا و پورا شاپورا ( پشاور ) به خاك های ما ورای شرقی اندوس منتقل ننموده بودند سلطنت نيرومند ومقتدری داشتند که امپراطوری رومن و چین به دوستی آن احتیاج داشت درین وقت سلاطین بزرگ کوشانی هم از مملکت خود آریانا هم از مساعدت موقعیت جغرافیائی آن بین هندو چین و امپراطوری روم وهم از متصرفات خود در هند و ترکستان چین استفاده میتوانستند یعنی در مر کزی نشته بودند که به گردو نواح ومتصر فات ماورای سر حدات حا کمیت داشتند بعد ازينكه با « ويما كد فيزس » راه فتوحات هند به روی پادشاهان کوشانی بازشد و دامنۀ نفوذ آنها تا سواحل گنگ انبساط یافت کنیشکای کبیر و هوی شکا دو پادشاه مقتدر کوشان بدون اینکه به ضعفی متوجه شوند از متصرفات خود برخوردند مقارن عصر « واسود وا » توجه كوشانی ها بیشتر مبذول بخاك هندی شده عرف و عادات و بسیار مراسم مدنی و اداری آنها هندی شد و اصل خاک آریانا خالی ماند و در علت دیگری که گفتیم زمینه برای تاثير خویش پیدا كرد .