Page 88

(٦٧) ریگ وید با تجدید سبك شعرای قدیم دورۀ جدید ادبی بمیان آمد . شعرا و دانایان سخنور یا طوریکه خود آریاها میگفتند «ریشی‌ها» درصدد برآمدند که نقش قدم سلف را تعقیب نموده ذوق ادبی وسرودگوئی را تجدید نمایند . در نتیجه خانواده هائیکه شعر سرائی میراث اجدادی آنها بود دست بکار زدند، ذوق تجدید یافت وبازار سخن رونق پیدا کرد . بناءً علیه میتوان گفت که تجدید روح ادبی شعر سرائی آریائی ویدی در دره‌های کوبها ( کابل ) ، گوماتی( گومل ) کرومو ( کرم ) ، سواستو ( سوات ) یعنی آریانا ی جنوبی وشرقی شروع شد . ازین جهت روی هم رفته محل انشای سرودهای معلوم را به اراضی نسبت میدهند که از کاپیسا تا پنجاب انبساط داشت . مبحث جغرافیائی این فصل که به استناد خود سرودها وتبصره وتحقیقات مدققین بزرگ شرقی وغربی نوشته شده بزبان روشن وفصیح نشان میدهد که صحنۀ ظهور سرودهای آریائی کجا است ؟ ما نمیگوئیم که سرودهای ویدی همه در خاک‌های تاریخی کشور ما یعنی اینطرف مجرای سندهو (سند) سروده شده . نی این مطلب ما نیست بلکه میخواهیم دو چیز مهم را به ملاحظه برسانیم اول اینکه آریاها خیلی‌ها پیشتر از عصر مهاجرت ودورۀ ویدی در کانون قدیم خویش در باختر به سرود سرائی آغاز کرده اند ودوم اینکه سرودهای آنها کار یکروز نیست وهمه اش در يك نقطه بمیان نیامده بلکه از روی زمان ومکان شروع واختتامی داشته که من حیث زمان از کنار اکوس (بخدی) تا گنگا را در بر میگیرد . بخدی جائی است که اول زبان سرودها در آنجا پرورش ونشو ونما یافته وبعد از آن ظرفیت کافی ادبی پیدا کرده است. بخدی وریشی‌های مقتدر آن خیلی‌ها زبان خود را مستعد سرودگوئی ساختند واین موضوع از روی پختگی وروانی منظومه‌های جنوب هندوکش روشن میشود . ریشی‌های مدرسۀ کوبها وکرومو وگوماتی وراسا وسواستو وسندهو روح تازه‌ئی در ادب آریائی دمیدند وافتخار تجدید سبك ومدرسۀ قدیم بخدی