Page 786

(۲۱۷) پوره به اهمیت مقام خود فهمیده بودند و میخواست در خط مشی سیاست خارجی از موقعیت جغرافیائی امپراطوری خود کار بگیرند چنانچه گرفتند و به این مسئله بعد از ذکر دومین خاندان سلطنتی کوشانی های بزرگ یعنی خاندان کنیشکا مراجعه خواهیم کرد . یکی از ممیزات سیاست خارجی کد فیزس ها فتوحات هند است که کد فیزس اول بنای آنرا گذاشته و کد فیزس دوم عملی نمود. چون شرق و شمال و غرب در تصرف یا تحت اثر هان ها و رومن ها بود ایشان مجرای آسانی جز به این سمت نداشتند . تجارت آریانا در عصر خاندان کد فیزس منبسط شد و حیات اقتصادی سروصورت بهتری بخود گرفت . باشندگان باختر وتخارستان پیش از ظهور دولت کوشانی هم مردمان تجارت پیشه بودند و علاوه بر مواد و مال التجاره خود کشور انتقال پیداوار ومال التجارهٔ هندی و چینی بطرف غرب بدست ایشان صورت میگرفت با فتوحات ویما کد فیزس در هند و با تعلقات او با چین و امپراطوری رومن در تجارت و اقتصادیات مملکت بهبودی بارزی رخ داد با ظهور خاندان دوم «هان» چین مجدداً به تحکیم ارتباط به «علاقه های غربی» تمایل نشان داد و رومن ها را جنگ های پارت ها چندی پیشتر از ظهور خاندان کد فیزس کوشانی در ارمنستان و پارتیا رسانیده و مسکوکات طلائی آنها مقارن شروع عهد مسیحی بازارهای شرق را فرا گرفته بود چنانچه پیشتر دیدیم که هر دو کد فیزس از روی مسکوکات امپراطوران روم سکه ها بضرب رسانیدند و وفور طلای امپراطوری روم سبب شد که ویما کد فیزس هم به وزن و شکل اوری های رومن سکهٔ طلا بضرب رساند از نقطهٔ نظر مراودات «راه شمالی» و «راه جنوبی» که اولی بطرف چین و دومی از طریق درهٔ کابل جانب هند میرفت از داخل قلمرو امپراطوری کوشانی میگذشت و کنترول آن در دست دولت کوشانی بود. این راه ها را