Page 751

(١٨٨) تراشی ونقاشی میباشد خوشبختانه در هیکل ها و لوایحی که از معابد بودائی نقاط مختلف افغانستان کشف شده و در تصاویر رنگه که از فندقستان و بامیان برداشته شده میتوان جزئیات لباس این عصر را مطالعه نمود و بجایش این کار را خواهیم کرد. اگرچه کوشانی ها تازمانیکه در شمال اکسوس (رود آمو) اقامت داشتند مانند سایر قبایل یوچی خشن بودند ولی تماس با مدنیت باختر و مراودات تجارتی با «تاهیاها»ی تجارت پیشه و متمدن به تدریج از خشونت طبع آنها کاست چنانچه زمانیکه به باختر منتشر میشدند تمام شواهد به ثبوت میرساند که این قوم استعداد قبول مدنیت را پیدا کرده و در تمام شعب زندگانی اجتماعی و امور مملکت داری نجبای باختر و حکمفرمایان مدنیت گستر آنجا را قدم بقدم تعقیب می نمودند و آخر تحت تاثیر فضای مهذب و مدنی باختر و سائر نقاط آریانا به اندازه مستعد شدند که دوره سلطنت و زمامداری آنها یکی از درخشان ترین دورهای قدیم تاریخ آریانا بشمار میرود قراریکه در قسمتهای مابعد تحت عناوین کوچك حدبحد در موقعش دیده خواهد شد آئین، فلسفه حکمت، ادبیات، رسم الخط صنایع مستظرفه، معماری، هیکل تراشی، نقاشی، رسامی و دیگر شعب هنرهای زیبا در عصر انها ترقی شایانی نمود دربار شاهان کوشانی خصوص بارگه مجلل سلطنتی پادشاه معروف و مقتدر ایشان کنیشکا آستانه علم و حکمت و فلسفه وصنعت بود. مراودات تجارتی امپراطوری کوشانی بطرف شرق و غرب باهان های چین و دولت رم انبساط یافت و کنترول حصه وسطی «راه ابریشم» که از شمال آریانا میگذشت بدست دولت کوشانی بود این امپراطوری آن حصه هند را که از حوزه فتوحات کوشانی بیرون مانده بود و کشور چین را از طرف شرق با دولت پارت و رم وصل کرده از تبادله اموال