Machine transcription
(١٦٩)
مهاتاما کا اسپالی ریزیسا یعنی شهنشاه کبیر اسپالی ریزس. (١)
گند و فارنس: (١٩-٤٨م) در میان شاهان دودمان پهلوا آنکه اسمش
چه در داستانها و چه در کتیبهها شهرت زیاد دارد «گندو فارنس» است طوریکه
«ریسن» میگوید از روی کتیبه ئی که در منطقه پشاور از «تخت باهی»
کشف شده بصحت تاریخ سلطنت او معلوم میشود زیرا این کتیبه بسال ٢٦
سلطنت او بتاریخ روز پنجم ماه ویساکا Vaiakha (٢) سال ١٠٣ سنه
خورده و جای شبهه نیست که این سنه عبارت از عهد «ویکر اما» میباشد که در
(٥٨) ق م شروع میشود. پس گندو فارنس بسال (١٩) مسیحی به سلطنت
رسیده و در (٤٥) مسیحی هنوز بر تخت جلوس داشت نام «گند و فارنس»
از کلمه ترکیبی «ویند افارنا» Vindaphdarna اشتقاق یافته و معنی آن «بدست
آورندۀ افتخار» است کلمه «فر» یعنی شکوه و جلال و افتخار در اسم او واضح
میباشد. در رسم الخط یونانی مسکوکات بصورت های مختلف اند و فرس
Undopherês فارو Pharou اندو فرن Induphrn گوندا Gonda اندو فرو
Undopherrou و در پراکریت و رسم الخط خروشتی «گند و فارا»
گودافارا، گودو فارنا یاد شده است. علاوه بر عنوان «شاه شاهان» یا
«شهنشاه» خود را به عنوان منجی در یونانی «سوتروس» و در پراکریت
«تراتاراسا» خوانده هکذا صفاتی از قبیل «مغلوب نشدنی» و «دین دار»
را هم اتخاذ کرده است. موسیو «سیلون لوی» مستشرق فرانسوی میگوید
که این پادشاه حتی عنوان «اوتوکراتو» را که بار اول «مناقرواکس»
(١) بعضی ها به این فکر اند که مسکوکاتی هم دارد که در آن فقط به عنوان اسپالی ریزس
برادر پادشاه یاد شده. اگر چنین سکه ها در بین باشد متعلق زمانی است که با برادرش «ونونس»
یا «اسپالی ریس» بصورت مشترک بضرب رسانیده است.
(٢) کلمۀ «ویساك» هنوز نزد هندوهای کابل معروف است و عبارت از اوائل بهار
و شروع باران ها میباشد.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
