Page 698

(۱۳۹) این عقیده عمومیت داشت که منابع آسیای مرکزی قومی موسوم به آری Ari را اسم برده که «تخری » یا تخاری حرف میزنند و عبارت از همین (ازوئنی) منابع یونانی میباشند بعضی‌ها ازی ئی‌ها را یوچی هم تعبیر کرده‌اند لیکن به حقیقت مقرون نیست. تخاری: در اوائل وهله حتماً نام یکی از اقوام سیتی سنکیانگ بوده با ترقی و اهمیت قوم مذکور مفهوم بزرگتری پیدا کرده طوریکه بعضی‌ها آنرا مرادف کلمهٔ «سیت» و «سیتی» قرار داده و اقوام سیتی را اقوام تخاری هم خوانده‌اند. همین طور در مورد تعیین زبان‌های سیتی یا اقلاً شاخهٔ آن کلمه تخاری را استعمال نموده و از آن شاخه‌های بنام تخاری الف و ب بمیان آورده‌اند و بهمین منوال مدنیت و تهذیب بزرگی را که تمام سنکیانگ حوزهٔ ابسکنزارت و حوزهٔ امور را دربر میگرفت بنام تخاری یاد کرده‌اند. مقصد این است که کلمهٔ تخار که اینقدر مفهوم بزرگی پیدا کرد ابتدا نام قوم یا قبیله ئی بیش نبود بطلیموس از قوم تکوروا Thagouroi اسم می‌برد و قرار معلومات او روی معبر بزرگ ابریشم شهری بنام «تو گارا» Thogara داشتند. منابع چینی از بقایای قوم «تو گارا» Togara در قرن دوم قم در علاقه «کان سو» یاددهانی میکنند هکذا مضامین تبتی چنین اسمی را در حوالی کان سو» خاطر نشان میکنند و حتی اسناد اسکانی که در حوالی ۸۰۰ از ختن پیدا شده از تو گا را Ttaugara نام شهری در کان سو یاد آوری می‌نماید ازین بیانات معلوم میشود که تخارها شاخهٔ دیگری از اقوام سیتی تا (کان سو) شرقی ترین نقاطی که اقوام سیتی بدان رسیده بودند منتشر گردیده و با جنبش اقوام اسیای مرکزی یا یوچی‌ها بطرف غرب آمده ابتدا اینکه به شهادت مورخین یونانی وارد جنوب رودخانه «وی» (امو دریا) شدند و اراضی حوزهٔ علیای امو بنام شان تخارستان معروف شد و تا اخر قرون وسطی این اسم معمول و مروج